YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/7327
KARAR NO : 2021/16791
KARAR TARİHİ : 28.12.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından süresi içerisinde temyiz edilmesi ve de davalı … Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş. vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek temyiz istemlerinin süresinde olduğu, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için … Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına gelen olmadı. Davacı adına Av. … geldi. Diğer davalı adına da gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı 553.231,45 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP
Davalılar davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince maddi tazminat isteminin kabulüne, 36.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince davalıların istinaf başvurularının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı lehine 444.165,68 TL maddi verdi. 36.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, ücret be kusurun hatalı tespit edildiğini, manevi tazminatın az olduğunu,
Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle, bölge adliye mahkemesi kararında temyiz süresinin 8 gün olarak belirtilmesinin hatalı olduğunu, kusur, ücret ve sürekli iş göremezlik oranının hatalı tespit edildiğini, pasif dönem için hesaplama yapılmasının yanlış olduğunu,
Davalı … Çelik En. Ters. ve Ulaş. San. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, bölge adliye mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, müvekkili kusursuz olduğundan davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacının kazalandığında henüz 23 yaşında ve sapancılık yapan bir kişi olduğunu, hükme esas alınan ücret hatalı tespit edildiğini, davacının yaşı ve deneyimine bakıldığında vasıfsız işçi olduğunun anlaşıldığını, ücretin hatalı belirlendiğini, ıslahla manevi tazminat talep edilemeyeceğini, kusurun hatalı belirlendiğini, davacıya verilen kusurun az olduğunu, diğer davalı ile müvekkili şirket arasında alt işverenlik-üst işverenlik ilişkisinin bulunmadığını, sürekli iş göremezlik oranının hatalı tespit edildiğini, olay tarihinden faiz verilmesinin doğru olmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüşlerdir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
Dosya kapsamından, meydana gelen iş kazası neticesinde davacıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının %27,20 olduğu, kazanın meydana gelişinde davacının %20, davalı alt işveren İhsan’ın %50, davalı üst işveren … Çelik En. Ters. ve Ulaş. San. A.Ş.‘nin ise %30 oranında kusurlu oldukları, davacının kaza tarihi itibariyle 23 yaşında olduğu, davacı vekilinin müvekkilinin kalıpçı ustası olduğunu beyan ettiği, SGK tarafından yapılan tahkikat sonucunda düzenlenen inceleme raporunda davacının kalıp işçisi olduğunun belirtildiği, ilk derece mahkemesince alınıp itibar edilen … tarihli bilirkişi hesap raporunda davacının asgari ücretin 4,23 katına denk gelen ücret üzerinden çalıştığı varsayımından hareketle hesaplama yapıldığı, davacı tarafın bu hesap raporuna göre maddi tazminat istemini ıslah ettiği gibi bu rapora dayanarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmadığı, bölge adliye mahkemesince alınıp itibar edilen 18/06/2019 tarihli bilirkişi hesap raporunda ise TÜİK tarafından tespit edilen ve asgari ücretin 1,35 katına asgari geçim indirimi ilave edilmek suretiyle belirlenen ücret ile tanık beyanlarının davacı iddiasını doğruladığı kabul edilmesi haline asgari ücretin 3,78 katına asgari geçim indirimi ilave edilmek suretiyle belirlenen ücret üzerinden iki ihtimalli bir hesaplama yapıldığı, bölge adliye mahkemesince asgari ücretin 3,78 katına asgari geçim indirimi ilave edilmek suretiyle belirlenen ücret üzerinden yapılan hesaplama ihtimaline üstünlük tanınmak suretiyle sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık maddi zararın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret gözönünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Somut olayda davacının davalı …’a ait işyerinde tam olarak hangi sıfatla çalıştığı tereddütsüz olarak belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.
Mahkemece yapılacak iş, davacı sigortalının davalı …’a ait işyerinde tam olarak hangi sıfatla çalıştığını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek, kalıpçı ustası olduğu sonucuna varıldığı takdirde, emsal ücret araştırmasının eksik yapıldığını dikkate alarak sigortalının yaptığı iş, yaşı, mesleki tecrübesi ve işyerindeki kıdemi belirtilmek suretiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ve meslek odalarından bilinen devrede sigortalının alabileceği ücretleri sormak, sigortalının işyerinde usta olmayan kalıpçı veya başka bir sıfatla çalıştığının belirlenmesi halinde ise sigortalının yaptığı iş, yaşı, mesleki tecrübesi ve işyerindeki kıdemi belirtilmek suretiyle TÜİK‘den, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ve meslek odalarından bilinen devrede sigortalının alabileceği ücretleri sormak, bu şekilde elde edilecek sonuçları dosyadaki diğer verilerle birlikte değerlendirip davacının gerçek ücretini tereddütsüz olarak belirlemek, ilk derece mahkemesince alınıp itibar edilen … tarihli bilirkişi hesap raporunda davacının asgari ücretin 4,23 katına denk gelen ücret üzerinden çalıştığı varsayımından hareketle hesaplama yapan rapora itirazı bulunmaması nedeniyle davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları gözetmek, alınacak yeni hesap raporunda bu … tarihli hesap raporunda belirlenen bilinen/iskontosuz, bilinmeyen/iskontolu dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değişmemesi diğer bir deyişle bilinen dönemin ileri çekilmemesi gerektiğini dikkate almak ve bunlar dışındaki usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı avukatı yararına takdir edilen 3.050,00 TL duruşma avukatlık parasının davalılara yükletilmesine, temyiz harçlarının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, … gününde oybirliğiyle karar verildi.