YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/33533
KARAR NO : 2020/16839
KARAR TARİHİ : 25.11.2020

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacının, davalı iş yerinde alt işverenlere bağlı, servis elemanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesine emeklilik nedeni ile son verdiğini belirterek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti taleplerinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekilleri davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraflar arasında davacının emeklilik iradesini davalıya bildirip bildirmediği ve kıdem tazminatına uydulanan faizin başlangıç tarihi hususları uyuşmazlık konusudur.
Somut olayda; davacının talebi üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacının son alt işvereni olan … Gıda İnş. İthalat ve İhracat Ltd. Şti ye davacının 04.04.2013 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına ilişkin yazı yazıldığı anlaşılmış ize de bu yazının alt işverene ve davalıya tebliğ edilip edilmediği , davacının işten çıkış sebebinin kurum kayıtlarında neye dayandırıldığı tespit edilememiştir. Bu durumda işverenin emeklilik durumundan haberdar edilip edilmediği araştırılarak emeklilik iradesinin işverene bildirilmesi halinde kıdem tazminatına bildirim tarihinden itibaren faiz işletilmeli aksi halde ise kıdem tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte hüküm altına alınması gerekmektedir. Bu hususun gözetilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
2- Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
4857 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.
Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta,davacı tanıkları 2007 yılından sonra üç veya beş gün yıllık izin kullandıklarını, daha sonra bir hafta kullandırıldığını, daha sonra ise on beş gün yıllık izin kullanmaya başladıklarını beyan etmişlerdir. İtibar edilen bilirkişi raporunda ise 9 yıl 4 ay çalışması bulunan davacının çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadığı kabulüne göre yıllık ücretli izin karşılığı alacak hesabı yapılmıştır. Davacı tanıklarının beyanları ve davacının çalışma süresi boyunca hiç ücretli izin kullanmamasının hayatın olağan akışına aykırı olacağı dikkate alındığında, hakimin 6100 Sayılı HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asilin çalışma süresi boyunca ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün yıllık ücretli izin kullandığı konusunda beyanı alınmalı bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir. Bu hususun gözetilmemesi de bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 25.11.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.