YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/3760
KARAR NO : 2021/8804
KARAR TARİHİ : 22.11.2021
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davanın kısmen kabulüne ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından davacı vekilinin itirazının kabulü ile davanın kabulüne dair verilen kararın temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili; davacıya ait olup davalı tarafından kasko sigorta poliçesiyle sigortalı aracın yaptığı kaza sonucunda pert olduğunu, sigortalı aracın engelli aracı olması ve ÖTV’siz alınmış olması nedeniyle davalının ÖTV bedeli dahil edilmemiş araç bedelini ödemeyi teklif etmesinin kabul edilemeyeceğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 70.000,00 TL. tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili; ÖTV Kanunu gereği pert olan aracının yerine davacının ÖTV’siz olarak yeni araç alma hakkı bulunduğu için ÖTV dahil bedelin ödenmesinin davacı için sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, şirketleri tarafından teklif edilen bedeli almayan davacının temerrüde düştüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından; davanın kısmen kabulü ile 53.662,12 TL. tazminatın 27.09.2017 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine, araç hurdasının davalıya bırakılmasına dair verilen karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davacı vekilinin itirazının kabulü ile UHH kararının kaldırılmasına; davanın kısmen kabulüne ve 70.000,00 TL. tazminatın 27.09.2017 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine, araç hurdasının davalıya bırakılmasına, davalı vekilinin tüm itirazlarının reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava, kasko sigorta poliçesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
İHH tarafından; davacı aracının ÖTV dahil bedeli üzerinden sigortalandığı, davacının aracını satın alırken ÖTV ödememiş olmasının araç üzerindeki menfaat değerini etkilemeyeceği, davalının rayiç bedel üzerinden sigortaladığı aracın pert olması nedeniyle ÖTV indirimsiz araç rayiç bedelini ödemek zorunda olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7/2. maddesinde; “Bu Kanuna ekli; (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan;
a) 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm’ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm’ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, sakatlık derecesi %90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından,
b) (Ek alt bent: 06/02/2014-6518 S.K./56. md) 87.03 G.T.I.P. numarasında yer alan (motor silindir hacmi 2.800 cm3’ü aşanlar, bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilenler, sürücü dâhil 8 kişiye kadar oturma yeri olan binek otomobilleri, yarış arabaları, arazi taşıtları hariç), yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi istiap haddinin %50’sinin altında olanlar ile sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olanların engellilik durumlarının araçları bizzat kullanamayacak ve sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanmalarını gerektirecek nitelikte olduğunu ilgili mevzuat çerçevesinde alınan engelli sağlık kurulu raporuyla tevsik eden ve engellilik derecesi % 90 veya daha fazla olup tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından,
c) 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm’ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm’ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından,
d) (Değişik alt bent: 06/02/2014-6518 S.K./56. md) Bu bendin (a), (b) ve (c) alt bentleri kapsamındaki araçların aynı alt bentlerde belirtilen malûl ve engelliler tarafından ilk iktisabından sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılmasında, bu alt bentler kapsamındaki araçları hurdaya çıkaran malûl ve engelliler tarafından, beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı…. vergiden müstesnadır” düzenlemeleri yapılmıştır.
30/04/2010 tarih ve ÖTV-2/ 2010-3 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Sirküleri/12 “İstisnadan Yararlanılan Aracın Hurdaya Ayrılması” başlıklı 3/g maddesinde ise; “Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendi kapsamında düzenlenen istisnadan yararlanılarak ilk iktisabı yapılan araçları, 5766 sayılı Kanunun 19/c maddesinin yürürlüğe girdiği 1/7/2008 tarihinden önce veya sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu hurdaya çıkaran malul ve engelliler, istisnadan yararlanılan aracın ilk iktisabından itibaren 5 yıl geçmemiş olsa dahi, 1/7/2008 tarihinden itibaren yeni bir aracı iktisap etmeleri halinde ÖTV istisnasından yararlanabileceklerdir” düzenlemesine gidilmiştir.
Buna göre; Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7/2-d maddesiyle, ilk iktisabından sonra …kaza sonucu hurdaya çıkarılmasında… beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabının ÖTV’den muaf olduğu belirtilmiştir. Yani, aracın trafik kaydının silinip aracın hurdaya ayrılmasından sonra, aynı cinsten aracın beş yıl içindeki ilk iktisabında ÖTV muafiyet hakkı devam etmektedir.
Somut olayda; 30.09.2013 tarihinde davacı adına tescili yapılan engelli aracının, davaya konu 01.09.2017 tarihli kazada ağır hasar gördüğü ve eksper raporu ile pert kabul edildiği; aracın 30.09.2016- 30.09.2017 vadeli poliçe ile davalı nezdinde kasko poliçesiyle sigortalandığı; davaya konu edilen rizikonun poliçe vadesi içinde gerçekleştiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı, aracını yukarıya alıntılanan yasal düzenlemeler gereği ÖTV bedeli ödemeksizin (vergi muafiyetinden yararlanarak) iktisap etmiş; aracın sigortası, bu husus dikkate alınmadan (rayiç bedel) üzerinden yapılmıştır. Aracın tam zayi olması halinde talep edilebilecek tazminatın araç rayiç bedeli (ÖTV dahil bedel) olduğunun kabulü,
davacının malı edinirken ödemediği ve tanınan yasal imkan gereği, aynı nitelikteki malı yeniden edinmede de ödemeyeceği ÖTV miktarı oranında davacının sebepsiz zenginleşmesi anlamına gelecektir.
Açıklanan nedenlerle; yasal imkandan yararlanılarak ÖTV bedeli ödenmeden edinilip kasko ettirilen aracın tam zayi olması nedeniyle, davacının edinimi sırasında ödemediği ve yeni araç edinirken de ödemeyeceği ÖTV bedeli dahil olacak şekilde tazminata karar verilmesinin, sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı dikkate alınmak suretiyle, kaskolu aracın niteliklerine göre davaya konu edilen kaza ile gerçekleşen zararın belirlendiği tarihte geçerli olan ÖTV tutarı düşülerek belirlenecek araç rayiç bedelinin (gerekli görüldüğü takdirde bilirkişi raporu alınması) hüküm altına alınması gereğini gözetmeyen İHH kararının bozulması gerekmiştir.
2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına; dosyanın, hakem kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne GÖNDERİLMESİNE; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 22/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.