YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/5120
KARAR NO : 2020/5211
KARAR TARİHİ : 19.10.2020
MAHKEMESİ: … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ
DAVA TÜRÜ: TAPU İPTALİ VE TESCİL
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine, …Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun usulden reddine ilişkin olarak verilen karar ile 13.09.2018 tarihli temyiz dilekçesinin reddine ilişkin olarak verilen ek karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi …’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.Davacı, davalı …’in kızı olduğunu, bu durumla ilgili açtığı dava sonunda babalığın tespit edildiğini, babası olan davalı … ve üvey kardeşlerinin kendisi ile görüşmek istemediklerini, babalığın tespitinden sonra davalı …’in 364 parsel sayılı taşınmazını satış göstermek suretiyle eşi olan …’e devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, …’nın ise vefat ettiğini ve taşınmazın mirasçıları olan diğer davalılara intikal ettiğini ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile davalı baba … adına, olmazsa miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı … davanın reddini savunmuş, davalı Kemal davayı kabul ettiğini bildirmiş, diğer davalılar ise savunma getirmemişlerdir.Mahkemece, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; davacının istinaf başvurusunun usulden reddine ilişkin kararın temyizi üzerine 13.09.2018 tarihli ek kararı ile hükmün kesin olduğu gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının dava değerini 1.000 TL olarak gösterdiği, ilk derece mahkemesince keşif ve harç ikmali yapılmaksızın bu dava değeri üzerinden görülerek dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Bilindiği üzere; 492 sayılı Harçlar Kanunu’ 16. maddesinde “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men’i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır.Gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz. Noksan tesbit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmü uygulanır” hükmü yer almaktadır.Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re’sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunun 32.maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı vurgulanmıştır. Aynı Yasanın 30. maddesinde ise; “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmaz başında keşif yapılarak Harçlar Kanun 16. madde uyarınca dava değerinin belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinde gösterilen değer esas alınarak temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi hatalıdır.Davacının değinilen yön itibariyle yerinde görülen temyiz itirazının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371/1-a maddesi uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin ek kararının BOZULMASINA, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/2. maddesi gereğince dosyanın kararı veren … Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.