YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2012/12477
KARAR NO : 2012/10000
KARAR TARİHİ : 16.10.2012
Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık …’ın 6273 sayılı Kanun’la değişik 5941 sayılı Çek Kanununun 5/1. maddesi uyarınca çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına dair … 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 16.02.2012 gün ve 2011/138 Esas, 2012/76 sayılı Kararına yönelik itirazın reddine ilişkin … 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.03.2012 tarihli ve 2012/130 Değişik İş sayılı Kararına karşı,
5941 sayılı Çek Kanununun 5/1. maddesinde yer alan, “üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılması hâlinde, …” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanunun Geçici 1/5. maddesindeki, “31.12.2011 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.” biçimindeki amir hüküm dikkate alındığında, keşide tarihleri 29.01.2009 ve 25.02.2009 olup, ibraz süresinden önce 20.10.2008 tarihinde muhatap bankaya ibraz edilerek karşılıksızdır işlemi yapılan çeklerden dolayı sanığın cezalandırılamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 21.06.2012 gün ve B.03.0.CİG.0.00.00.04- 105-35-4994-2012/10690/37432 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:
20.12.2009 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5941 sayılı “Çek Kanunu” ile 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılarak, dava konusu suçun unsurları ve yaptırımları farklı biçimde yeniden düzenlenmiştir.
5941 sayılı Kanunun 5. maddesinde “çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçu” düzenlenmiş ve bu suçunun oluşması için, çekin “üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilmesi” bir unsur olarak öngörülmüştür.
Aynı Kanunun 3. maddesinin 8. fıkrasında “üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çekin karşılığının Türk Ticaret Kanununun 707. maddesi uyarınca kısmen veya tamamen ödenmemiş olması halinde, bu çekle ilgili olarak hukuki takip yapılamaz. İleri düzenleme tarihli çekle ilgili olarak hukuki takip yapılabilmesi için, çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksızdır işlemine tabi tutulması şarttır.” hükmü yer almaktadır.
5941 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinde ise “31.12.2011 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.” denilmiştir.
Bu hükümlere göre; çek üzerinde yazılı keşide tarihinden önce ibraz edilmiş ise ibraz geçersizdir. Üzerinde yazılı keşide tarihine göre yasal ibraz süresi içinde yeniden ibraz edilmemiş ve ibraz süresi de geçmiş olan çekler yönünden 5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesinde düzenlenen suçun unsuru oluşmaz.
Somut olayda, 29.01.2009 ve 25.02.2009 keşide tarihli çeklerin 20.10.2008 gününde bankaya ibraz edildikleri, üzerinde yazılı keşide tarihinden sonra ve yasal süre içinde yeniden ibraz edilmedikleri ve bu nedenle 5941 sayılı Kanunun 5. maddesinde düzenlenen “çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme” suçunun yasal unsurunun oluşmadığı anlaşılmaktadır.
Kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarname içeriğinin bu itibarla yerinde olduğu anlaşıldığından, … 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.03.2012 gün ve 2012/130 Değişik İş sayılı Kararının CMK.nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı Kanunun 309. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendinin verdiği yetkiye dayanılarak; 5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesinin 1. fıkrası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 2 ve 7. maddeleri uyarınca, … 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 16.02.2012 gün ve 2011/138 Esas 2012/76 Karar sayılı kesinleşmiş hükmü ile sanık hakkında verilen ÇEK DÜZENLEME VE ÇEK HESABI AÇMA YASAĞININ KALDIRILMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 16.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.