YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/11790
KARAR NO : 2021/12688
KARAR TARİHİ : 08.11.2021

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada … 3. Sulh Hukuk ile … 12. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
– K A R A R –
Dava, araç kira sözleşmesinin feshi nedeniyle araçların aynen teslimi istemine ilişkindir.
… 3. Sulh Hukuk Mahkemesince, taraflar arasında imzalanan 01/11/2018 tarihli kira sözleşmesinin 14. Bendi uyarınca taraflar arasında yetki sözleşmesi yapılmış olduğu ve buna göre … (…) Adliyesinin yetkili mahkeme olarak belirlendiği, tarafların yetki sözleşmesini yapmaya ehil olduğu ve yapılan yetki sözleşmesinin geçerlilik şartlarını taşıdığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
… 12. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, davalının cevap dilekçesi vermesi beklenmeden … 3. Sulh Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verildiği, ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunulmadığı, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, kira sözleşmeleri feshedilen ve mülkiyeti davacı şirkete ait dava konusu …Plaka sayılı ve … plaka sayılı araçların maddi değerleri de göz önüne alınarak kullanımlarının ./..
tedbiren engellenmesi amacıyla yediemin garajına çekilmesine, 2013 model, …plaka sayılı, … Benz marka, beyaz renkli, 943.31 Tip, …. motor numaralı, … şase numaralı ruhsatında kamyon (beton pompalı) olarak belirtilmiş olan mobil pompanın ve 2014 Model … Plaka sayılı, … benz marka, beyaz renkli, 4140b tip, … motor numaralı, … şasi numaralı, ruhsatında kamyon (transmikser) yazılı bulunan trans mikserin, tüm aksamı eksiksiz, çalışır ve tam bir şekilde anahtarları ile birlikte müvekkil şirkete aynen teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Taraflar arasında 01/11/2018 tarihli yapım işlerine ait tip sözleşmenin uyuşmazlıkların çözümü başlıklı 14. maddesinde “İş bu sözlemenin veya tadillerinden, değişikliklerinden veya eklentilerinden kaynaklanan sözleşmenin varlığı, geçerliliği, ifa edilmesi, ihlal edilmesi veya feshedilmesi ile ilgili tüm ihtilafları, uyuşmazlıklar veya talepler … … Mahkemeleri ve İcra Daireleri’nde görülecek ve çözümlenecektir.” hükmü kararlaştırılmıştır.
Taraflar kira sözleşmesine koyacakları bir yetki şartı ve ayrı bir yetki sözleşmesi (bkz. m. 17) ile başka bir yer mahkemesinin yetkili olduğunu kararlaştırabilirler. Ancak dikkat edilmesi gereken husus, 6100 sayılı Kanun ile getirilen bu yeni düzenlemede yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilecek olmasıdır. Zira, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yetki sözleşmesinin kimler arasında yapılacağı belirtilmediği için yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde taraflar istedikleri mahkemeyi yetki sözleşmesi ile yetkili kılabilmektedirler.
Olayda, … 3. Sulh Hukuk Mahkemesi; tarafların yetki ilk itirazı ileri sürmemelerine karşın resen yetkisizlik kararı vermiştir. Taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan davalarda, sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmiş olsa dahi yetki itirazı, bir ilk itiraz olarak ileri sürülebilir; mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden (resen) nazara alamaz. Bu durumda uyuşmazlığın, … 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince … 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 08/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.