YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/30195
KARAR NO : 2021/24119
KARAR TARİHİ : 12.10.2021

KARAR

Tehdit ve hakaret suçlarından sanık …’ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1, 125/3-a ve 106/1-1. maddeleri uyarınca 1 yıl ve 6 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına dair Bartın 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 08/12/2017 tarihli ve 2017/190 esas, 2017/931 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; “Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 13/09/2018 tarihli ve 2016/17800 esas, 2018/11567 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, karar tarihinde Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda başka suçtan hükümlü olduğu anlaşılan sanığın 09/06/2017 tarihli duruşmada savunmasının alınması sırasında duruşmadan vareste tutulmak isteyip istemediği sorulmaksızın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 193/1. maddesinde yer alan “Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir.” şeklindeki ve 196/5. maddesinde yer alan “Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir.” şeklindeki düzenlemelere aykırı olarak, son oturumda hazır bulundurulmayan sanığın yokluğunda yargılamaya devam edilip, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle, yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “sanığın duruşmada hazır bulunmaması” başlıklı 193. maddesinin ilk fıkrası; “Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir.” biçiminde, “sanığın duruşmadan bağışık tutulması” başlıklı 196. maddesi ise; ” (1) Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir. (2) Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Sorgu için belirlenen gün, Cumhuriyet Savcısı ile sanık ve müdafiine bildirilir. Cumhuriyet Savcısı ile müdafiin sorgu sırasında hazır bulunması zorunlu değildir. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur. (3) Sorgu tutanağı duruşmada okunur. (4) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/147 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/142 md.) Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir. (5) Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir. (6) Yurt dışında bulunan sanığın, belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir.”
İncelenen dosyada; sanığın savunmasının alındığı 09/06/2017 tarihinde, başka suçtan Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda hükümlü olduğu anlaşılan sanığa, duruşmadan vareste tutulma haklarının hatırlatılmadığı ve sanığın da bağışık tutulma talebi bulunmadığı halde, hükmün açıklandığı 08/12/2017 tarihli son oturumda, hazır bulundurulmadan hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK’nın 196. maddesine aykırı davranılarak sanığın savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle Bartın 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 08/12/2017 tarihli ve 2017/190 esas, 2017/931 sayılı kararının hukuka uygun olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Hakaret ve tehdit suçlarından sanık … hakkında, Bartın 1.Asliye Ceza Mahkemesi’nin 08/12/2017 tarihli ve 2017/190 esas, 2017/931 sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Aynı kanun maddesinin 4-b fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,
3- Dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na TEVDİİNE, 12/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.