YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/30163
KARAR NO : 2021/24615
KARAR TARİHİ : 14.10.2021

KARAR

Görevli memurlara silahla mukavemet ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a muhalefet suçlarından sanık …’ın 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 258/1-2 ve 6136 sayılı Kanun’un 13/1. maddeleri gereğince 2 yıl hapis, 1 yıl hapis ve 440,00 Yeni Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair … 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/06/2005 tarihli ve 2004/616 esas, 2005/431 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, söz konusu kararın görevi yaptırmamak için direnme suçundan diğer sanık yönünden … 8. Ceza Dairesinin 07/12/2006 tarihli ve 2005/2760 esas, 2006/9042 karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine, lehe bozmanın hükmü temyiz etmeyen adı geçen sanığa sirayet ettirilmesi suretiyle, görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 265/1, 265/3 ve 265/4. maddeleri uyarınca 12 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … 30. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/12/2018 tarihli ve 2004/616 esas, 2005/431 sayılı ek kararını takiben, hükümlünün basit yargılamaya ilişkin hükümlerden faydalanmasına yönelik talebinin reddine dair … 30. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2020 tarihli ve 2004/616 esas, 2005/431 sayılı ek kararına karşı hükümlü tarafından yapılan itirazın, 5271 sayılı Kanun’un geçici 5. maddesinin d bendinde yer alan “kovuşturma usulüne geçilmiş” ibaresinin aynı bentte yer alan basit yargılama usulü yönünden …’ya aykırı olduğundan bahisle iptaline ilişkin … Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararı doğrultusunda sanık lehine uyarlama yapılmasının zorunlu hale geldiği gerekçesiyle kabulüne ve anılan kararın kaldırılmasına ilişkin … 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2021/1 değişik iş sayılı kararını kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında;
“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 251. maddesinde yer alan, “Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir” şeklindeki,
Geçici 5. maddesinde yer alan, “(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla; …c) 250 nci maddede düzenlenen seri muhakeme usulü ile 251 ve 252 nci maddelerde düzenlenen basit yargılama usulüne ilişkin hükümler, 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır. d) 1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz” şeklindeki düzenlemeler ile,
… Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararı ile geçici 5. maddenin d bendinde yer alan “…kovuşturma evresine geçilmiş,…” ibaresinin aynı bentte yer alan “…basit yargılama usulü…” yönünden …’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde,
Somut dosya kapsamında, sanığın mahkumiyetine konu suçun, 5271 sayılı Kanunu’nun 251. maddesi gereğince basit yargılama usulüne tabi olduğu, … Mahkemesi’nin 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararının 19/08/2020 tarihli ve 31218 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdiği, 1982 Anayasasının 153/5. maddesine göre, … Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, anılan kararın kovuşturma evresinin ise iptal kararı yürürlüğe girmeden sona erdiği ve mahkemesince karar verildiği anlaşılmakla, yürürlük tarihinden önce hükme bağlanmış veya kesinleşmiş kararlar hakkında yeniden uyarlama yargılaması yapılamayacağı gözetildiğinde, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:,
5271 sayılı basit yargılama usulü başlıklı CMK’nın 251 maddesinde;
“(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.
(2) Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.
(3) Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın, Türk Ceza Kanunu’nun 61. maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223. maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.
(4) Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
(5) Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçları belirtilir.
(6) Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde bu madde uyarınca hüküm verilinceye kadar her aşamada duruşma açmak suretiyle genel hükümler uyarınca yargılamaya devam edilebilir.
(7) Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.
(8) Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz.,
Geçici 5. maddesinde yer alan, “(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla; …c) 250 nci maddede düzenlenen seri muhakeme usulü ile 251 ve 252 nci maddelerde düzenlenen basit yargılama usulüne ilişkin hükümler, 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır. d) 1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz” şeklindeki düzenlemelere yer verilmiştir.,
… Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararı ile geçici 5. maddenin d bendinde yer alan “…kovuşturma evresine geçilmiş,…” ibaresinin aynı bentte yer alan “…basit yargılama usulü…” yönünden …’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Aynı şekilde … Mahkemesi’nin 14.01.2021 tarih ve 2020/81 E., 2021/4 K. sayılı kararı ile 16/03/2021 tarihli, 31425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ile yargılama aşamasında olup, henüz kesinleşmiş hükümle sonuçlanmamış dosyalar yönünden, ceza miktarı üzerinde fail lehine etki doğuracağı, bu nedenle belirli bir tarih itibariyle hükme bağlanmış olan dosyalarda basit yargılama usulünün uygulanmamasının …’nın 38. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle 7188 sayılı Yasanın 31. maddesiyle eklenen Geçici 5. maddenin (d) bendinde yer alan “…hükme bağlanmış…” ibaresinin de iptaline karar verilmiştir.
İncelenen dosyada; Sanığın yargılama konusu eylemi, 5237 sayılı TCK’nin 265/1. maddesi kapsamında yer alan “Görevi yaptırmamak için direnme” suçuna ilişkin olup, 5271 sayılı CMK’nin 251/1. maddesinin “Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.” şeklindeki hükmü karşısında, sanık hakkında basit yargılama usulünün uygulanması mümkün bulunmadığı gibi basit yargılama usulünün 01/01/2020 tarihinden önce kesinleşen hükümlerde uygulanamayacağı da gözetilmeden, itirazın kabulüne ilişkin mercii … 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2021/1 değişik iş sayılı kararında isabet bulunmamaktadır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
… Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- … 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 14/01/2021 tarihli ve 2021/1 değişik iş sayılı kararının, CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- CMK’nın 309/4-a maddesi gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığı’na sunulmak üzere … Cumhuriyet Başsavcılığı’na TEVDİİNE, 14/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.