YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/3459
KARAR NO : 2021/13730
KARAR TARİHİ : 09.11.2021
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No : 2019/1598-2020/1452
adına Av….
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, taraf vekilleri ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, davacının 06.10.2005-24.01.2012 tarihleri davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP
Davalı vekili, öncelikle hak düşürücü süreden davanın reddinin gerektiğini, davacının çalışmasının süreklilik arz etmeyen, ihtiyaç duyulduğunda belirli bir ücret karşılığında tercüme hizmeti verilmesi şeklinde gerçekleştiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulü ile; 1- Davacının, davalıya ait işyerinde 01/05/2007-08/11/2010 tarihleri arasında işverence kuruma bildirilen hizmet süreleri dışlanmak suretiyle son dönem hariç aylık 15 gün üzerinden, 2010/11 döneminde 4 gün üzerinden asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin ve feri müdahil kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davacı vekili, dava konusu dönemin tamamında kayıtlı bordro tanıklarının dinlenmediğini, eksik inceleme ile hukuka aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili, tüm deliller toplanmaksızın çelişkili tanık beyanlarının hükme esas alındığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.
Fer’i müdahil Kurum vekili, davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarında görünen kadar olduğunu, Kurum kayıtlarının aksinin ancak aynı değerde yazılı delil ve belgeler ile ispat edilmesi gerektiğini, salt tanık beyanlarına istinaden verilen hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
İnceleme konusu eldeki davada, davacı 06.10.2005-24.01.2012 arasında davalı nezdinde geçen çalışmalarının tespitini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulü ile; davacının, davalıya ait işyerinde 01.05.2007-08.11.2010 tarihleri arasında işverence kuruma bildirilen hizmet süreleri dışlanmak suretiyle son dönem hariç aylık 15 gün üzerinden, 2010/11 döneminde 4 gün üzerinden asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Somut olayda, kabule konu dönem bakımından verilen karar yerinde olup, 01.06.2006-30.04.2007 arası dönem yönünden ise, davacının çalışmasının varlığına yönelik kayıtlı bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalı, anılan dönemdeki çalışma olgusu hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenip, tüm deliller değerlendirilerek oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıdan alınmasına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2021gününde oybirliğiyle karar verildi.