YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7352
KARAR NO : 2021/3515
KARAR TARİHİ : 06.12.2021
7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 24. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 30.06.2017 tarihinde verilen dilekçeyle önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.06.2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir. … Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
1.DAVA
1.1. Davacı vekili, müvekkilinin … ili, Yenimahalle ilçesi, Burç Mahallesi, 61186 ada, 12 parselde kayıtlı taşınmazın hissedarı olduğunu, aynı taşınmazda hissedar olan maliklerden bir kısmının hisselerini davalıya sattığını ve yine davalının bu hisseye bağlı olarak belediye hissesini de satın aldığını, satıştan 03/06/2017 tarihinde haberdar olduğunu belirterek davalı adına kayıtlı hisselerin iptali ile müvekkili adına tapuya tescilini istemiştir.
2.CEVAP
2.1. Davalı vekili, müvekkilinin davacı dışındaki hissedarlarla kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, buna istinaden arsa sahiplerinden davaya konu hisseleri aldığını ancak gerçek değerin gösterilmediğini, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzalamaktan kaçındığını, daha fazla pay alabilmek için dava yolunu seçtiğini bu nedenle de Çevre ve Şehircilik Bakanlığına 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” kapsamında başvuru yaptıklarını, sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
3. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
3.1. İlk derece mahkemesince davacının yasal şufa hakkına sahip olduğu taşınmazda, davalının 2 ayrı hissedardan pay satın aldığını, davacının süresi içinde eldeki davayı açarak şufa hakkını kullanmak istediğini, satış bedeli tapu harç ve masraflarının davacı tarafından Vakıfbank’ta açılan vadeli hesaba depo edildiğini açıklayarak davanın kabulüne, … ili, Yenimahalle ilçesi, Burç Mahallesi, 61186 ada, 12 parselde davalı adına 97/1043 hisse ve 194 metrekare olarak kayıtlı hissenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
4. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
4.1. Hükmün istinaf yolu ile incelenmesi davalı vekilince talep edilmiştir.
4.2. … Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince, davalının satış senedinin tarafı olup kendi muvazaasına dayanamayacağı, tapuda gösterilen harç ve masraflar toplamı üzerinden önalım bedelinin tanınmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, 6306 sayılı Yasa ve buna ilişkin yönetmeliğin ilgili hükümlerinin önalım hakkını engelleyecek şekilde yorumlanmasının mümkün olmadığı, bu yasa kapsamında satış işlemlerinin başlatılmasının da sonuca etkili olmadığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
5. TEMYİZ
5.1. Davalı vekili kararı temyiz etmiştir.
5.2 Temyiz Nedenleri
5.2.1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na yapılan başvurunun beklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
5.2.2. Davalı vekili, davacının iyiniyet kurallarına aykırı olarak hareket ettiğini dava yoluyla hakkından fazla edinim sağlamaya çalıştığını belirtmiştir.
6.YARGITAY KARARI
6.1. Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Davacının paydaşlığını davanın devamı sırasında da sürdürmesi gerekir. Paylı mülkiyet nedeniyle doğan yasal önalım hakkı ancak paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece söz konusudur. Bu nedenle dava konusu taşınmazda payı kalmayan davacının dava hakkı ortadan kalkar. Zira önalım hakkının konuluş amacı paydaş olmayan üçüncü kişinin ortaklığa girmesine engel olmaktır. Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda payın üçüncü kişiye satılması halinde diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabileceğinden satış tarihinde paydaş olan önalım hakkı sahibinin paydaşlığının karar kesinleşinceye kadar devam etmesi gerekir. Davacının payını kaybetmesi halinde taşınmazın paylı maliki olmadığından üçüncü şahsın aldığı paya ilişkin önalım hakkına dayalı dava açma hakkını yitirmiş olur.
6.2. Somut uyuşmazlıkta; Yargıtay 14. Hukuk Dairesince 13.09.2021 tarih, 2021/62 Esas 2021/392 sayılı geri çevirme kararı ile dava konusu taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavüllü tapu kayıtları istenmiş gelen tapu kayıtlarının incelenmesinden davacının dava konusu taşınmazdaki payını temyiz aşamasında 05.03.2020 tarihinde davalı …’a satış suretiyle devrettiği anlaşılmıştır. Önalım hakkının kullanılabilmesi için dava açıldığı tarihte davacı ile davalının taşınmazda paydaş olmaları ve paydaşlığın karar kesinleşinceye kadar devam etmesi gerekir. Davacı dava konusu taşınmazdaki payını yargılama sırasında davalıya devrettiğinden dava açıldığı tarihte varolan önalım hakkını yitirmiştir. Bu nedenle mahkemece davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 06.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.