YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/10109
KARAR NO : 2021/12050
KARAR TARİHİ : 12.10.2021

Mahkemesi :İş Mahkemesi
No : 2009/463-2012/745
İhbar Olunan : Kurgu Mobilya Dekorasyon ve Endüstri Ürün. Taş. Tic. San. Ltd. Şti

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Hükmün, davacı avukatı temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosya kapsamından davacının 18/05/2009 yılında dava açarak 100,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ettiği, davacı vekilinin 09/12/2009 tarihli celseye katılmadığı, karşı tarafın da davayı takip etmediklerini beyan etmesi üzerine aynı celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, 18/12/2009 havale tarihli dilekçe ile davanın yenilendiği, sonrasında davacı vekilinin 02/10/2012 tarihli celseye de katılmaması ve davalı tarafın da davayı takip etmediklerini beyan etmesi üzerine mahkemenin aynı celse HMK’nın 150/6-320/4. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 409. maddesi: “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
Oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde, gün tespit ettirilmemiş ise, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle birinci fıkra hükmü uygulanır.
Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağırı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur.
Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz.
İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır” hükmünü içermektedir.
01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 320/4 bendinde ise ; “Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık 6100 sayılı HMK’nın m. 316/g bendi uyarınca basit yargılama usulünün uygulandığı İş mahkemelerinde, yeni HMK’nın yürürlüğe girdiği 01/10/2011 tarihinden önce açılmış ve yine bu tarihten önce bir kez işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan davalarda, bu tarihten sonra gerçekleşecek davanın takip edilmemesi durumunda, 1086 sayılı HUMK’nun 409. maddesinin mi, yoksa 6100 sayılı HMK’nın m. 320/4 bendinin mi uygulanacağı noktasında toplanmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın zaman bakımından uygulanma başlıklı 448. maddesi “Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır” hükmünü içermektedir. Buna göre somut olayda 1086 sayılı HUMK’nun yürürlükte olduğu dönemde yasanın 409/1 bendi bakımından tamamlanmış bir işlem söz konusu olduğundan 6100 sayılı Yasanın uygulanma olanağı bulunmadığından anılan yasanın 320/4 bendinde belirtilen işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olma koşulunun gerçekleştiğinin kabulü mümkün değildir. Öte yandan dosyanın işlemden kaldırılmasına dair ilk karar tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK’nun 409. maddesine göre davacının bir defadan fazla dosyayı takipsiz bırakması halinde açılmamış sayılmasına karar verileceği konusunda kazanılmış hakkı bulunduğu, her ne kadar usul hükümlerinin derhal uygulanırlığı söz konusu ise de; hukuka güven ilkesinin bir sonucu olarak davacının ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı kuralının 01/10/2011 tarihinden önce bir kez işlemden kaldırılmasına karar verilen dosyalar için 6100 sayılı HMK’nun yürürlük döneminde de uygulanması gerektiğinin kabulü gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2012/17-1629 Esas ve 2012/21-1698 Karar; 2012/21-1698 Esas 2013/779 Karar sayılı kararları da bu yöndedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, 01/10/2011 tarihinden önce ilk kez işlemden kaldırılmasına karar verilen dava bakımından, henüz 6100 sayılı Yasa yürürlükte olmadığından yazılı şekilde karar verilmesinin mümkün olmadığı, 02/10/2012 tarihli celsede gelmeyen davacı hakkında dosyayı işlemden kaldırmak ve şayet davacı avukatı tarafından gerekli usuli işlemler gerçekleştirilirse yargılamaya devam edilmek gerekirken, henüz koşulları oluşmayan 6100 sayılı HMK’nun 320/4 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı avukatının, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davcıya iadesine, 12/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.