YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7795
KARAR NO : 2021/14145
KARAR TARİHİ : 15.11.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
No : 2021/142-2021/731
İlk Derece
Mahkemesi : Genç Asliye Hukuk( İş) Mahkemesi
No : 2018/214-2020/91

Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili davacının davalı işyerinde aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, 11.08.2016 tarihinde yemekte kullanılacak etin hazırlanması amacıyla büyükbaş hayvanın kesim aşamasında yardım ederken sağ el orta parmağını bıçağın kesmesi suretiyle meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespitini istemiştir.
II-CEVAP:
Davalı şirket vekili, kazanın çalışma alanı dışında, iş dışı yerde olduğunu, kazanın yaşandığı gün müvekkili bünyesinde aşçı olarak çalışan davacı ve …’in etlerin alındığı …un yanına gittiklerini, …un etin hazır olmadığını beyan etmesi neticesinde kendi insiyatifi ile …a yardım ettiğini ve söz konusu kazanın olduğunu, kaza ile iş arasında illiyet bağı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı Kurum vekili, davalı işyeri tarafından davacının mesai saatleri dışında ve işyeri sahası dışında kasapta koyun kesmeye yardım ettiği sırada elini kestiğini belirttiği için Kurum tarafından somut olayın iş kazası olarak değerlendirilmediğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE
MAHKEME KARARI
Mahkemece, “davacının geçirmiş olduğu kazanın çalıştığı iş kapsamında olmadığının iş kazası niteliğini taşımadığı mesai saati dışında, iş yeri çalışma sahası dışında kasaba yardım ederken kazanın meydana geldiğini iş kazası niteliğinde olmadığı beyan etmiş ise de Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/930 esas sayılı dosyasının dinlenen tanık beyanları yine Genç CBS’nin 2016/804 soruşturma sayılı dosyasındaki müşteki ve bilgi sahibi beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının olay tarihinde aşçı yardımcısı olarak çalıştığı ve işi ve görevi kapsamında et temin etmek için kasaba yardım ederken kaza geçirdiği her ne kadar kaza yerinin iş yeri sınırları içerisinde olmasa da 5510 sayılı kanunun 13. Maddesi kapsamında kazanın davacının yapmış olduğu işin gereği sonucu gerçekleştiği bu haliyle kazanın iş kazası olduğu” gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının 29/07/2016 tarihinde davalı Fidan İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde aşçı yardımcılığı görevi esnasında oluşan yaralanması olayının iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, “davalı işyerinden davacı … adına 29.07.2016 ile 30.12.2016 tarihleri arasında aşçı yardımcısı olarak bildirim yapıldığı, davacı tarafından 08.01.2018 tarihinde somut olayın iş kazası olarak tespit edilmesi için Kuruma başvuru yapıldığı, Kurum tarafından 08.05.2018 tarihli yazı cevabında iş kazası olmadığına dair cevap verildiği, Genç Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/804 soruşturma dosyasında “…’un 11.08.2016 tarihinde saat 21.00 sıralarında Genç ilçesinde bulunan Fidan İnş. Şantiyesinin yemekhane bölümünde et kestiği sırada elinin kayması üzerine sağ elinin orta parmağını kestiği, 06.09.2016 tarihli beyanına göre olayın tamamen kendi dikkatsizliği sonucu meydana geldiği, olay nedeniyle kimseden şikayetçi olmadığı…kovuşturmaya yer olmadığına” karar verildiği, Genç Devlet Hastanesinin 11.08.2016 tarihinde davacının sağ elinin kesilmesine dair evrakların dosya arasında mevcut olduğu, Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/930 E. sayılı dosyasında görülmekte olan tazminat davasında dinlenen ve davalı işyerinde aşçı olarak çalışan …’in beyanlarında somut olayı doğruladığı” gerekçesiyle davalı … vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, dava konusu olayın, iş kazası olduğu yönünde işveren tarafından herhangi bir bildirim yapılmamış olduğunu, davacının çalıştığı iş yeri ile yapılan yazışmada; …’un iş kazası olarak nitelendirdiği olayın mesai saatleri dışında ve iş yeri sahası dışında kasapta koyun kesmeye yardım ettiği sırada (kasap…’un evinde) parmağı kesildiği bildirildiğini, parmağındaki kesiğin olmadığını, bunu bizzat davacının söylediğini, sağlık raporu almaya bile gerek duymadığını beyan ettiğini, kaldı ki kaza sonrası ilk müracaat edilen sağlık kuruluşunda düzenlenmiş adli rapor da bulunmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 13. ve devamı maddeleridir.
Anılan maddeye göre, iş kazası a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b)(Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)(Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
Mahkemece, davacının aşçı yardımcısı olarak çalıştığı ve işi ve görevi kapsamında et temin etmek için kasaba yardım ederken kaza geçirdiği her ne kadar kaza yerinin iş yeri sınırları içerisinde olmasa da 5510 sayılı kanunun 13. Maddesi kapsamında kazanın davacının yapmış olduğu işin gereği sonucu gerçekleştiği, dava konusu kazanın iş kazası olduğu kabul edilmişse de, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Somut olayda, dava konusu kazanın iş kazası sayılması için; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyla veya sigortalının işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda gerçekleşmesi gerektiği göz önüne alınarak, davacının olay tarihi itibariyle canlı hayvan kesim işi görevi bulunup bulunmadığı belirlenmeli, olay tarihinde etleri kasap…’dan karkas olarak mı aldıkları ya da kasaba ait ev veya işyerinde kendilerinin kesmek suretiyle etleri tedarik ettikleri hususu aydınlatılmalı, davacının görevlendirilmesi ile ilgili bilgi ve görgüye sahip olan tespit edilecek tanıklar dinlenmek ve önceki beyanlarıyla varsa çelişkiler giderilmek suretiyle kazanın meydana geliş şekli hiçbir kuşku ve duraksamaya sebep olmayacak somut şekilde ortaya konulmalıdır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 15.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.