YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/10311
KARAR NO : 2021/15948
KARAR TARİHİ : 14.12.2021
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
Dava, 01.09.1987 tarihinde sigortalılık başlangıcına esas olmak üzere 1 gün süreyle çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15311159 sigorta sicil numarası ile ilk olarak 01/09/1987 yılı ile 1994 yılı arasında davalı …’nda mevsimlik işçi sıfatı ile çalıştığını, çalışma süresi boyunca işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, Sosyal Sigortalar Kurumuna müracaat ettiğinde tarafına emeklilik süresinin henüz dolmadığını bildirdiklerini, oysaki işe başlama tarihinin 01/09/1987 yılı esas alındığında yasal olarak emeklilik işlemlerinin sorun olmaması gerektiğini, 01/09/1987 tarihinde bir gün süre ile davalı bünyesinde çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı …, yargılamaya iştirak etmemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Davanın kabulü ile, 33436346428 T.C. Kimlik Numaralı davacı …’nın davalı … adlı iş yerinde 01/09/1987 tarihinde l gün süre ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Davalı Kurum vekilinin, … Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 28.03.2019 tarih ve 2018/51-2019/25 sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK’nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU NEDENLERİ
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, hak düşürücü sürenin aşıldığını, feri müdahil olup, davalı sıfatı olmayan Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini ve davacı lehine yeterli delil bulunmamasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını, kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ
506 sayılı Kanun’un 108. maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79/10 maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.
Dosya kapsamına göre, davacının 01.09.1987 işe giriş tarihli bildirgesinin, 02.09.1987 varide tarihi ile Kuruma verildiği, işyerinin davalı … adına tescilli olduğu, davacının 03.09.1987-03.03.1989 tarihleri arasında askerlik hizmetini yaptığı davacının aynı işyerinden ilk hizmet bildiriminin 28.03.1990 tarihinde başladığı, anlaşılmaktadır.
Mahkemece, bildirgede yazılı ve iddia konusu ilk işe giriş tarihi olan 01.09.1987 tarihinden 2 gün sonra 03.09.1987 tarihinde askerlik hizmetinin başladığı dikkate alınarak, davacının askerlik şubesine ne zaman teslim olduğu, işyerinden ise askere gitmek için ne zaman ayrıldığı ilgili askerlik şubesi ve davalı Belediyeden sorulmalı, askerlik öncesi yapılan hazırlıklar da dikkate alınarak askerlik öncesi kısa süreli çalışmanın filli olup olmadığı araştırılıp, bu hususlara yönelik bordro tanıklarının beyanlarına başvurularak açıklığa kavuşturulmalı ve toplanan kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Kabule göre de, karar başlığında tüzel kişiliği ve temsil yetkisi bulunan …’nın davalı olarak gösterilmesi gerekirken, yazılı şekilde tüzel kişiliği ve davada taraf olma ehliyeti bulunmayan … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün davalı olarak gösterilmesi, isabetsiz bulunmuştur.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 14.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.