YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/6025
KARAR NO : 2011/1742
KARAR TARİHİ : 08.02.2011
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat … ile davalı vekili avukat …’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalı ile yapılan 2.6.1994 tarihli sözleşmeye göre Arnavutluğun …şehrinde yapılacak 2000 konut ve işyeri inşaatı işinin Arnavutluk Devleti tarafından davalı şirkete verilmesi ve bu konuda sözleşme imzalanması halinde yapılacak inşaatların satış bedelinin % 3’ünün kendisine ödenmesi hususunda anlaştıklarını, 29.6.1994 tarihinde davalı şirket ile …Belediyesi arasında ön anlaşma imzalandığını, yasal zorunluluklar nedeniyle davalı şirketin Arnavutlukta … yapabilmesi için merkezi Arnavutlukta bulunan …Alb.Cons. şirketini kurduğunu ve bu şirket ile …Belediyesi arasında 6.1.1995 tarihinde anlaşma yapıldığını, inşaat alanının büyük olması nedeniyle blokların kısım kısım yapıldığını, ilk biten 99 daire için … Asliye 1. Ticaret Mahkemesi’nin 1998/708 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını ve lehlerine biterek dosyanın kesinleştiğini, yine inşaatı biten diğer bir kısım bloklar içinde … 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/305 Esas sayılı dosyasında açtıkları davanın da lehlerine biterek kesinleştiğini, şimdi bu davada ise projede G harfi ile gösterilen yer için dava 2010/6025 2011/1742
Açtıklarını, bu yerde 4.120,96 m2 konut, 525,50 m2 işyeri inşaatının tamamlanarak ruhsatlarının alındığını, konutların metre karesinin 450 Euro, işyerlerinin metrekaresinin ise 700 Euro’dan satışının yapıldığını, sözleşmeye göre %3 üzerinden 66.645 Euro bedelin taraflarına ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 66.645 Euronun ödeme günündeki Türk parası karşılığının, … 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1998/708 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinin davalıya tebliğ tarihinden itibaren dövize uygulanacak reeskont faizi ile tahsilini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 17.274,43 Euro’nun dava tarihinden itibaren devlet bankalarına Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranı ile birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının Euro’ya uyguladığı efektif alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Taraflar arasında aktedilen 2.6.1994 tarihli protokol kapsamında, davalı şirketin Arnavutluğun …şehrinde yapacağı konutların yapım işinin alınmasına davacının yardım edeceği ve karşılığında davalı şirketin %3 nispetinde ödeme yapmayı taahhüt ettiği, bu kapsamda davalı şirketin …şehrinde inşaata başladığı ve kısım kısım inşaatları tamamladığı, tamamlanan bloklara ilişkin olarak açmış olduğu davaların lehine sonuçlandığını, bu dava ile de projenin G harfi ile gösterilen alanda kalan konut ve işyerlerine ilişkin talepte bulunduğunu belirterek eldeki davayı açmıştır. Davalı şirketin bu kapsamda daha önceden yapıp bitirmiş olduğu konut ve işyerlerine ilişkin olarak davacı tarafından … 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 1998/708 Esas ve … 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/305 esas sayılı dosyalarında alacak davaları açılmış ve bu davalar davacı lehine sonuçlanarak kesinleşmiştir. Mahkemece, kesinleşen bu dosyalardaki bilirkişi raporları ve hesaplama biçimi esas alınarak hüküm kurulmuştur. Ne var ki kesinleşen bu dosyalardaki hesaplama yöntemi ve hususlar nazara alınarak sonuca gidilmiş ise de, kesinleşen bu dosyalarda dava konusu edilmiş olan inşaatların bitim tarihi 1998 yılı olup, bu tarihteki rayiç değerler esas alınarak hesaplama yapılmıştır. Oysa bu davaya konu edilen yerin 15.1.2001 tarihinde 2010/6025 2011/1742
Tamamlanarak kulanım ruhsatı alındığı, hesaplamaya esas alınan 1998 yılı itibariyle ancak %15’inin tamamlandığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Öyle olunca, dava konusu edilen yerin … bitim tarihi olan 2001 yılı itibariyle rayiç bedeli belirlenerek bu bedel üzerinden yapılacak hesaplama ile davacının alacağı belirlenerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının bütün, davacının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerden dolayı mahkeme kararının davacı yararına (BOZULMASINA),825,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yazılan 1.124.10 TL kalan harcın davalıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 8.2.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.