YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/11824
KARAR NO : 2012/13827
KARAR TARİHİ : 29.05.2012
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar …, … avukatınca duruşmalı davacılar avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili avukat … gelmiş, davalılar tarafından gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili, davacı şirketin davalı …’dan 1.8.2004 tarihinde taşınmaz kiraladığını, depozit bedeline karşılık verdiği teminat mektubunun geri alarak yerine depozit bedeline teminat olmak üzere keşide yeri ve tarihi boş olan 25.000 dolar bedelli çekin davalı …’ye verildiğini, akabinde taşınmazı tahliye etmelerine rağmen çekin iade edilmediğini, Cumhuriyet Savcılığına şikayetleri sonunda çekin diğer davalı …’da olduğunun belirlendiğini ve çekin … tarafından icra takibine konu edilmek istendiğini bildirildiğini, davacı … tarafından cirolanarak davalı …’ye teminat olarak verilen çekin akabinde davalı … tarafından bankaya ibraz edilip daha sonrada icra takibine verildiğini İbrahim ile aralarında herhangi bir hukuki ve ticari ilişki bulunmadığını, davalıların hiçbirisine borçlarının olmadığını ileri sürerek davalılara borcunun bulunmadığının tespiti ile takibin iptalini, davalı …’den kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.
Davalılar vekili, davalı …’ye verilmiş bir çek olmadığını, davacıların halen kira borçlarının bulunduğunu, 2011/11824 2012/13827
davalı …’in verdiği borç para karşılığı çekin tanzim edilerek …’e verildiğini, davalı … ‘e … tarafından tahsil edilmesi için tahsil cirosu (beyaz ciro) yoluyla verildiği İbrahim’in iyiniyetli 3. kişi olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davalı …’in davacılardan alacağı bulunmadığını beyan ettiğinden bahisle İbrahim hakkındaki davanın kabulü ile davacılar davalı …’e borçlu olmadığının tesbitine, diğer davalılar … ve …’in çekte herhangi bir imzalarının veya cirolarının bulunmaması nedeniyle bu davalılar hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ile davalılar … ve … tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle dava konusu çekin numarasının yanlış yazılmasının maddi hataya ilişkin olup, mahallinde düzeltilmesinin mümkün bulunmasına göre davacıların ve davalı …’ün tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davalı …’nın temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacılar eldeki davada, davalı …’den kiralanan taşınmazın depozit bedeli olarak 25.000 dolar bedelli çekin keşide tarihi ve yeri boş olarak Suriye’ye teminat için verildiğini iddia etmişlerdir. Hemen belirtmek gerekirki, kira sözleşmesinde 25.000 dolar bedelli teminat olarak verileceği belirtilmediği gibi, sözleşmede depozit olarak 20.000 dolar veya karşılığı TL yada teminat mektubu verileceği belirtilmiş bulunmaktadır. Dava konusu çek üzerinde teminat olarak verildiğine dair bir ibare bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Başlangıçta verilen kesin teminat mektubunun bankaya 17.3.2005 tarihinde iade edilmesine rağmen çekin keşide tarihinin de 9.2.2009 olduğuda sabittir. Davacının herşeyden önce çekin teminat çeki olduğunu, keşide tarihinin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu ve çekin Suriye’ye teminat olarak verildiğini ispat etmesi gerekir. Davacılar ile bu hususu dosyaya sundukları bilgi ve belgeler ile ispatlıyamamıştır. Öte yandan dava konusu çekin davalı … elinde bulunduğu ve tahsil için davalı …’e … tarafından verildiği de tarafların kabulündedir. Çek hamiline düzenlendiği için ve çekin davalı … elinde bulunduğunun kabul edilmesi nedeniyle davalı …’in Dava konusu çeki yasal ve yetkili hamil olarak elinde bulundurduğunun kabulü 2011/11824 2012/13827
zorunludur. Hal böyle olunca davacıların, dava konusu çekin teminat çeki olduğunu, kira depozitosu olarak Suriye’ye verildiğini ve davalı …’nın yasal ve yetkili hamil olmadığına dair iddialarını yasal delillerle ispat edemediği ve bu bağlamda ispat edilememesi halinde davalı … hakkındaki davanın esastan reddi gerekeceğinin kabulü gerekir. Davalı …’nın çekte imzasının ve cirosunun olmaması hususu doğru ise de, davalı … az yukarıda açıklandığı üzere yasal ve yetkili hamili olduğu için davacıların iddialarını ispat zımnında davalı …’e yemin yöneltme hakları bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, davalı …’in yasal ve yetkili hamil olduğu çekin teminat çeki olarak verildiğinin davacılar tarafından ispat edilemedeği davacıların bu hususta davalı …’e yemin yöneltme hakkı bulunduğu hatırlatılarak davanın davacılar tarafından ispat edilememesi halinde yasal ve yetkili hamil olan … hakkındaki davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davacılar ve davalı …’ün temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca davalı … yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 2,75 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde davalı … ile davalı …’e iadesine, 29.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.