YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3721
KARAR NO : 2010/7023
KARAR TARİHİ : 17.12.2010
Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı SS …Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve karşı davalı tarafın sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-Dava Borçlar Kanunu’nun 355 ve devamı maddelerinde tanımlanan eser sözleşmesinin bir türünü oluşturan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptâli ve tescil, karşı davada gecikme süresi ile ilgili kira bedeli, birleştirilen dosyada Bereketli Belediyesi’nden satın alınan ve 17 nolu parsele dahil edilen 47 m2’lik taşınmazın bedeli alacak istemine ilişkindir.
Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda davanın, karşı davanın keza birleşen davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve karşı davalı kooperatif vekilince temyiz olunmuştur.
Eser sözleşmesi taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir işgörme akdidir. Davacı yüklenici yapımını üstlendiği eseri teknik ve sanatsal ilkelere, sözleşmeye ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftirler.
Dava konusu somut olayda Denizli Merkez Bereketler Köyü, Armutlukkırı mevkii tapunun ada no 126, parsel no 5-6-7’de kayıtlı 1603 m2 miktarındaki taşınmaz arsa davalı …’e aittir. Davalı Bereketli Belediyesi’nin 07.07.1998 tarih 19/3 nolu encümen kararı uyarınca yapılan şuyulandırma nedeniyle 47 m2 yeri daha satın almış bu yere dahil etmiştir. 5-6-7 nolu parsellerin de tevhidi sonucu 17 parsel sayılı taşınmaz arsa oluşmuştur. Bu yere davacı yüklenici kooperatif kat karşılığı inşaat yapmayı üstlenmiştir. Sözleşme uyarınca A, B ve C blokta olmak üzere 25 daire yapılması kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 4. maddesi uyarınca 5 daire arsa malikine, kalan daireler yükleniciye ait olacaktır. İnşaat ruhsatının alındığı tarihten itibaren 36 ay sonra inşaatın bitirileceği bağımsız bölümlerin anahtar teslimi yapılacağı, teslim edilmezse 6 ay daha opsiyon tanınacağı yine teslimin gerçekleşmemesi halinde günün geçer bedelinden kira ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca sözleşme ekinde sunulan belgede beş adet daire ile birlikte 100.000 Alman markının mal sahibine ödeneceği yazılıp taraflarca imza altına alınmıştır. Davacı yüklenici işin yapımına başlamış edimini önemli oranda ifa etmiştir. A ve B bloktaki inşaat %99,50 oranında tamamlanmıştır. Diğer C blok inşaatına hiç başlanmamıştır. Arsa maliki davalıya isabet eden beş adet daire A blokta verilmiştir. Bu konuda da herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Arsa malikine ait 5 adet daire haricindeki bağımsız bölümlerinde, davacı yüklenici adına tesciline karar verilmiş, bu konuda da herhangi bir problemle karşılaşılmamıştır. Ancak hüküm kısmında tapu iptâli ve tescile karar verilirken infazda tereddüt yaratacak şekilde eksik işlem yapılmış bağımsız bölümlere ilişkin yer, bölgeye ilişkin detaylı açıklama yapılmamıştır. Asıl dava açısından bu hususun gözetilmemesi usul, yasaya ve yönteme uygun görülmemiştir.
Davalı ve karşı davacının gecikmeye ilişkin kira bedeli istemine gelince; sözleşmede davacının inşaatı ruhsatın alınmasından itibaren 36 ay sonra tamamlayacağı anahtar teslimi yapılacağı bu sürede teslim edilememesi halinde 6 ay daha opsiyon verileceği yine teslim edilemediği takdirde günün geçer bedelinden kira ödeneceği kararlaştırılmıştır. Mahkemece de hükme esas alınan ve kabule değer görülen 15.05.1998 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi dikkate alınmıştır. Bu durumda ruhsatın alındığı 21.06.1999 tarihinden itibaren 36 aylık inşaat yapım süresi ile 6 aylık opsiyon süresi olmak üzere 42 ay eklendiğinde inşaatın bitimi 21.12.2002 tarihi olmaktadır. Karşı dava 29.08.2005 tarihinde açılmıştır. Karşı davacının talebine göre 25.08.2005 tarihi dikkate alındığında gecikme süresi 32 ay 4 gün olmaktadır. Bu durumda karşı davacının istemi yönünden sözleşmenin 5/b maddesi uyarınca rayiç kira bedeli hesaplanıp buna göre gecikme bedeli kiranın hüküm altına alınması gerekmektedir. Somut gerçek açıklanan şekilde olmakla birlikte ve mahkemece de bu sözleşmeye itibar edildiği halde 6 aylık opsiyon süresi dikkate alınmadan keza rayiç kira bedeli hesabı yapılmadan ihtarnamede sözü edilen ve itibar edilmeyen ek sözleşmede bahsedilen mark üzerinden hesap yapılması ve kira bedeli tayini isabetli olmamıştır.
Yukarıdan beri yapılan açıklamalar dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı ve karşı davalı kooperatif yararına bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davacı ve karşı davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte gösterilen nedenlerle kararın temyiz eden davacı ve karşı davalı kooperatif yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalı SS Orhanbey Konut Yapı Kooperatifi’ne geri verilmesine, 17.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.