YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/24414
KARAR NO : 2013/14690
KARAR TARİHİ : 17.06.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, kesinleşen işe iade kararı üzerine süresinde işverene başvurmasına rağmen işe başlatılmadığını ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı alacaklarını istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu, işverenin işe başlatmaması ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı, ihbar ve kıdem tazminatı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.
İşçinin işe başlatılmaması fesih niteliğinde olmakla, işverence gerçekleşen bu feshe bağlı olarak ihbar tazminatı ile süre yönünden şartları mevcutsa kıdem tazminatı ve işe başlatmama tazminatı, işçinin işe başlatılmadığı tarihteki ücretine göre ödenmelidir. İşçinin işe başlatılmadığı tarihteki ücretinin tespiti için ise emsal ücret araştırması yapılabileceği gibi, davalı işyerinde davacı ile aynı işi yapan çalışanların işe başlatmama tarihindeki ücretlerini gösterir kayıt ve belgelere de başvurulabilir. Mahkemece ücreti emsal alınan işçi …’ın davalı işyerinde ne iş yaptığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Ayrıca davalı tarafından geçersiz sayılan fesihten sonra işçilere zam yapılmadığı iddia edilmesine rağmen bu hususta da yeterli araştırma yapılmamıştır. Mahkemece; davacının ve davalı işyerinde davacının yaptığı işi yapan tüm işçilerin geçersiz sayılan fesih tarihindeki ücret bordroları ile işe başlatmama tarihindeki ücret bordroları celp edilerek işyerinde geçersiz sayılan fesihten sonra zam yapılıp yapılmadığı tespit edilmeli, emsal işçilerin ücret bordroları incelenerek işe başlatmama tarihinde davacının alabileceği emsal ücret belirlenmelidir. Davacının ücreti belirlendikten sonra gerekirse bilirkişiden ek rapor aldırılarak kıdem ve ihbar tazminatı ile işe başlatmama tazminatı hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
2-Davacının hüküm altına alınan boşta geçen süre ücretinin hesaplanması hususunda taraflara arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar için ise, feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır. Geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra boşta geçen en çok dört aylık sürede işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer haklar belirlenmelidir. Boşta geçen en çok dört aya kadar süre içinde ücret zammı ya da yeni bir toplu iş sözleşmesi yürürlüğe girdiğinde, her iki dönem için ayrı ayrı hesaplamaya gidilmelidir.
Boşta geçen sürenin en çok dört aylık kısmı içinde gerçekleşen diğer haklar kavramına, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis hizmeti gibi para ile ölçülebilen haklar dahil edilmelidir. Söz konusu hesaplamaların işçinin belirtilen dönemde işyerinde çalışıyormuş gibi yapılması ve para ile ölçülebilen tüm değerlerin dikkate alınması gerekir. Bununla birlikte işçinin ancak fiili çalışması ile ortaya çıkabilecek olan fazla çalışma ücreti, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret ile satışa bağlı prim gibi ödemelerinin, en çok dört ay kadar boşta geçen süre içinde ödenmesi gereken diğer haklar kavramında değerlendirilmesi mümkün olmaz.
Somut olayda, davacının boşta geçen süre ücretinin işe başlatmama tarihindeki emsal işçi ücretine göre hesaplandığı anlaşılmaktadır. Davacının boşta geçen süre ücreti, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra boşta geçen en çok dört aylık sürede işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer hakları belirlenerek hesaplanmalıdır. Bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.