YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1071
KARAR NO : 2012/1209
KARAR TARİHİ : 14.02.2012

MAHKEMESİ :ASLİYE CEZA MAHKEMESİ

Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık …’in, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 340. maddesi gereğince 3 ayı geçmemek üzere tazyik hapsine dair Edremit İcra Ceza Mahkemesinin 27/08/2009 tarihli ve 2009/364-364 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, 14/04/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6. maddesi gereğince sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi talebinin reddine ilişkin aynı Mahkemenin 12/07/2011 tarihli ve 2009/364 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair Edremit 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2011 tarihli ve 2011/184 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine, Adalet Bakanlığından verilen 26.10.2011 gün ve 2011/13555-55410 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 19.01.2012 gün ve K.Y.B. 2011/375344 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle dosya incelendi.
Tebliğnamede, dosya kapsamına göre;
1- Edremit İcra Ceza Mahkemesinin 27/08/2009 tarihli ve 2009/364-364 sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/11/2006 tarihli ve 2006/16.HD-220-231 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere disiplin ve tazyik hapsinin bir “hapis” cezası olmadığı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan “disiplin hapsi” kavramı içinde kaldığı ve kısmî bir düzeni korumak amacıyla getirildiği, kişinin kendisinden beklenen yükümlülüğü yerine getirdiği takdirde de serbest kalacağının düzenlendiğine göre sanık hakkında 2004 sayılı Kanun’un 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi yerine 3 ayı geçmemek üzere tazyik hapsine hükmedilmesinde,
2- Edremit 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2011 tarihli ve 2011/184 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6. maddesi ile değişik, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun, “Nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç, alacak miktarı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından her yıl belirlenen aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takiplerde bu Kanunda öngörülen disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz” şeklindeki 354/4. maddesi karşısında, takibe konu asıl alacak miktarının 612,14 Türk Lirası olduğu, Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücret miktarının ise 796,50 Türk Lirası olduğu hususu gözetilmemesinde, isabetsiz olduğundan anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Mahkemece verilen karar İİK’nun 76. maddesi uyarınca mal beyanında bulununcaya kadar sanığın üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin olmasına karşın, tebliğnamede suçun ödeme şartını ihlal, ilgili sevk maddesi de İİK’nun 76 yerine 340. maddesi gösterilmiş ise de, bunun maddi hataya bağlı olması nedeniyle suç mal beyanında bulunmama olarak kabul edilerek inceleme yapılmıştır.
Dosya kapsamına göre, Edremit 2.İcra Müdürlüğünün 2009/961 esas sayılı dosyasında, sanık hakkında 23.03.2009 tarihinde 612,14 TL asıl alacak ve gecikme zammı ile birlikte toplam 747,97 TL’nın tahsili için takip sırasında tebliğ edilen ödeme emrine sanığın mal beyanında bulunmaması nedeniyle yapılan şikayet üzerine Edremit İcra Mahkemesinin 27/08/2009 tarihli ve 2009/364 değişik iş sayılı kararı ile sanığın İİK’nun 76. maddesi uyarınca üç ayı geçmemek üzere tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği, 6217 sayılı 6. maddesi ile İİK’nun 354. maddesine eklenen fıkra uyarınca asıl alacak miktarının, Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücretin altında kaldığından bahisle Cumhuriyet Başsavcılığınca yeniden değerlendirme yapılması talebinin, alacak miktarının, takip tarihi itibariyle yürürlükte olan brüt asgari ücretin üzerinde olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin karara karşı Edremit Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının, Edremit 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2011 tarihli ve 2011/184 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 354. maddesine eklenen 4. fıkrasında, “Nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç, alacak miktarı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından her yıl belirlenen aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takiplerde bu Kanunda öngörülen disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz” şeklinde getirilen düzenleme ile alacak miktarı her yıl belirlenen aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takipler esas alınmıştır.
Yasaların geriye yürümezliği ilkesi esas olmakla birlikte, lehe olan yasal düzenlemeden, haklarındaki hüküm kesinleşmiş olan ilgililerin yararlanması gerektiği de ceza hukukunun temel prensiplerindendir. Hal böyle olunca anılan Yasanın, yürürlüğe girdiği tarih itibariyle geçerli olan brüt asgari ücret miktarının altında kalan alacak miktarlarına ilişkin takipler nedeniyle yapılan şikayetler sonucu verilen (nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç) disiplin ve tazyik hapsi cezaları hakkında uygulanması gerekecektir. Buradaki alacak miktarından ne anlaşılması gerektiğinin saptanması zorunlu hale gelmiştir. Dairemizce de benimsenen Yüksek 12. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamalarına göre asıl alacağın, takibe konulan ve üzerine masraf, faiz ve vekalet ücreti gibi meblağların ilave edilmediği miktar olduğunun kabulü gerekmektedir. Somut olaya bakıldığında, 23.03.2009 tarihinde başlatılan ve alacak miktarı 612,14 TL olan takipte, alacak miktarının lehe yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle geçerli olan brüt asgari ücret miktarının altında kalması nedeniyle itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Tebliğnamedeki (2) no’lu istemin kabulü nedeniyle, tebliğnamedeki (1) no’lu istemin tartışılmasında hukuki yarar görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname yerinde görülmekle, Edremit 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2011 tarihli ve 2011/184 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Kararın bozulması nedeniyle CMK’nun 309/4-d maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerekmekle;
Borçlu …’in mal beyanında bulunmamak eyleminden dolayı tazyik hapsi cezası ile cezalandırılmasına yer olmadığına, hakkındaki mahkumiyet hükmünün çektirilmemesine, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 14.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.