YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/27906
KARAR NO : 2013/21777
KARAR TARİHİ : 21.10.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davacı ve dahili davalı avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı …Ş. işçisi olduğunu, iş sözleşmesinin, sendikal sebeplerle, geçerli ve haklı sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken bir yıllık ücret tutarında tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı … San. Tic. A. Ş. vekili, davacının fesih tarihi itibariyle müvekkili şirket çalışanı olmadığını, davacının imzaladığı ibranameden de anlaşılacağı üzere tüm kanuni haklarını alarak işyerinden ayrıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Dahili davalı Özşahinler Temizlik ve Sosyal Hizmetler Turizm İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, gerekçesinde davalı … San. Tic. A. Ş. ile dahili davalı Özşahinler Temizlik ve Sosyal Hizmetler Turizm İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile arasında kurulan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, davacının baştan itibaren davalı …Ş.’nin işçisi olduğunu ve feshin sendikal sebeplerle yapıldığını belirtmiş, ancak davacının alt işveren Özşahinler şirketine işe iadesine ve işe başlatmama tazminatının dört aylık ücret tutarında belirlenmesine karar vermiştir.
Temyiz:
Kararı davacı ve dahili davalı Özşahinler Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
Dosya içeriğinden, 17.07.2009 tarihinden beri davalı …Ş.’de çalışan davacı işçinin, aynı işyerinde 20.01.2012 tarihinden itibaren alt işveren dahili davalı Özşahinler Ltd. Şti.’nde çalışmaya devam ettiği ve 14.02.2012 tarihinde iş sözleşmesinin bildirimsiz feshedildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ve tanık beyanları ile alt işveren Özşahinler Ltd. Şti. işçilerinin, işin yürütümüne ilişkin emir ve talimatları asıl işveren Tayaş Gıda A.Ş. çalışanlarından aldığı, işyerinde asıl işveren ve alt işveren işçilerinin aynı mahalde birlikte çalıştığı, alt işveren işçileri tarafından yapılan işin, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren bir iş olmadığı anlaşıldığından, asıl işveren Tayaş Gıda San. Tic. A.Ş. ile alt işveren Özşahinler Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin 4857 sayılı Kanun’un 2/7-8. maddelerine uygun olmadığı ve muvazaalı olduğu sabittir. Şu halde, mahkemece, feshin geçersiz olduğu yönünde verilen karar doğru ise de, davacının alt işveren Özşahinler Ltd. Şti. ndeki işe iadesine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu anlamda, davacının, baştan itibaren asıl işveren işçisi olması sebebiyle, Tayaş Gıda San. Tic. A.Ş.’deki işe iadesine ve dahili davalı Özşahinler Ltd. Şti. yönünden ise davanın taraf sıfatı yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
Davacının feshin sendikal sebeplerle yapıldığı yönündeki temyiz itirazına gelince;
4857 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrasında işe başlatmama tazminatının alt ve üst sınırları gösterilmiş olup; söz konusu tazminatın belirtilen sınırlar arasında işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal sebeple yapılan fesihlerdir.
Mülga 2821 sayılı Kanun’un “Sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre; “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz;” beşinci fıkrasına göre; “işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz.” Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise; “Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18, 19, 20 ve 21inci madde hükümleri uygulanır. Ancak, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat, işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.” denilmektedir.
Somut olayda, davacı işçinin sendikaya üyelik tarihi, sözleşmenin feshine yakın tarihlerde işyerinde çalışan işçi sayısı, sendika üyesi olan, sendika üyesi olmayan, işten çıkarılan, işten çıkarılanlardan sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan, sendika üyeliğinden istifa ederek işyerinde çalıştırılan işçi sayıları, tanık anlatımları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı işverenin feshinin sendikal sebebe dayandığı anlaşılmakta olup, mahkemece, işe başlatmama tazminatının işçinin kıdemine göre dört aylık ücret tutarında belirlenmesi hatalı olmuştur. İbraname varlığı da, sendikal sebeple fesih olgusunu ortadan kaldırmayacağı gibi, işe başlatmama tazminatın mülga 2821 sayılı Kanun’un 31. maddesine göre, işçinin bir yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesine engel teşkil etmez. Anılan sebeplerle, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının, fesih sendikal sebebe dayandığından, işçinin bir yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davalı Özşahinler Temizlik ve Sosyal Hizmetler Tur. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti hakkında açılan davanın taraf sıfatı yokluğu sebebiyle reddine,
3-Davalı …hakkında açılan davanın kabulü ile;
4-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,
5-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının, işçinin bir yıllık ücreti olarak belirlenmesine,
6-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
7-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
8-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.320,00 TL vekalet ücretinin davalı …Ş.’den alınıp davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 136,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
10-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 21.10.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.