YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/9189
KARAR NO : 2011/3162
KARAR TARİHİ : 07.04.2011

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı … Kargo Yurtici Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete trafik sigortalı, davalı taraf aracının 3.kişiye ait araca çarparak hasarladığını ve 10.000 TL hasar bedelinin zarar gören 3.kişiye ödendiğini, davalı sürücünün olayda %100 kusurlu ve 0.11 promil alkollü olduğunun tesbit edildiğini belirterek 10.000 TL’nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı …, kazanın 19.30’da meydana geldiğini, trafik ekibinin 20.05’te olay yerini geldiğini, aracın fren tertibatının arızalı olduğunu beyan etmesine rağmen trafik memurlarının fren izine bakmadığını, kırmızı ışıkta bekleyen dava dışı 3.kişiye ait araca zorunlu olarak çarptığını, polislerce yapılan alkol testinde 0.11 promil alkol çıktığını, kendinden emin olduğundan Adli Tıp Kurumuna sevkini istediğini, kaza tutanağına ölçümün yapıldığı 20.15 yerine kaza saatinin yazıldığını, Adli Tıp Kurumunda 20.45’te alkol ölçümü yapıldığını ve alkolsüz olduğunun anlaşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı … Kargo Yurtici Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. ŞTi vekili, müvekkiline ait aracın sürücüsünün alkolsüz olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile tesbit edildiğini, fren
tertibatına ilişkin iddiaların mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalı … aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı … Kargo Yurtici Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000 TL’nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile bu davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı … Kargo Yurtici Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd.Şti vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, müddeabih yönünden reddedilen kısım olmamasına, faizin ödeme tarihi yerine dava tarihinden itibaren hükmedilmesi davanın kısmen reddi gibi değerlendirilemeyeceğinden bu durumun davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesini gerektirmemesine göre davalı … Kargo Yurtici Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, ZMSS poliçesine dayalı olarak açılan rücuan alacak istemine ilişkindir.
2918 sayılı KTK’nun 48.maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı” başlıklı 97/1.maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan “b-2” bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir. Öte yandan, ZMSS Genel Şartlarının B.4.d.maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış
olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte, ZMSS Genel Şartlarının B.4.d.maddesinin dayanağını teşkil eden KTK’nun 48.maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup,aynı maddenin 2.fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97.maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keşif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal olanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.
O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK’nun 1281.maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün aracının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı kapsamı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmek
tedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)
Somut olayda kaza tesbit tutanağında; 12.2.2008 günü saat 19.00’da meydana gelen trafik kazasında davalı şirkete ait aracın sürücüsü diğer davalı …’nin beyanına göre trafik işaretinde bekleme halinde olan, dava dışı 3.kişiye ait araca arkadan çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğinden kusurlu ve olaydan yarım saat sonra 19.30’da yapılan ölçüme göre 0.11 promil alkollü olduğu belirtilmiştir. Davalı sürücünün aynı gün saat 20.45’te Adli Tıp Kurumu … Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesinden verilen kandaki alkol testi sonucuna göre alkolsüz olduğu bildirilmiştir. Davacı vekili, davalı tarafın olayda 8/8 oranında kusurlu ve sürücünün 0.11 promil alkollü olduğunu belirterek ZMSS poliçesi gereğince zarar gören araç için müvekkilince ödenen 10.000 TL hasar bedelinin, sigortalısı ile sürücüden tahsili istemiyle iş bu davayı açmıştır. Hükme esas alınan 6.4.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; kazanın %100 kusurlu sürücünün münhasıran alkolün etkisinde olması sebebi ile meydana geldiği bildirilmiş, davalı şirketin rapora itirazları yeterince değerlendirilmeden davalı … Kargo Yurtiçi Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti hakkındaki davanın 10.000 TL tazminat yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Davacı … eldeki davada, davalı şirkete ait aracın ZMSS şirketi olduğu gibi aynı zamanda, aynı aracın 3.12.2007/3.12.2008 vadeli davaya konu kaza tarihini kapsayan kasko sigorta poliçesi de davacı şirket tarafından düzenlenmiştir. Bu nedenle aynı olayla ilgili olarak … 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/401 – 2010/126 sayılı dava dosyasında davacı … Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti tarafından davalı … AŞ aleyhine kasko sigorta poliçesine dayanılarak araçta meydana gelen 8.000 TL tutarında hasarın davalı kasko sigortası şirketinden tahsili için dava açılmış; 20.3.2009 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile 19.9.2009 tarihli ek raporda; davacı şirkete ait aracın sürücüsü …’nin, kırmızı ışıkta bekleyen dava dışı sürücü İsa Ekiz yönetimindeki aracın arka kısmına, kendi yönetimindeki aracın ön kesimleriyle çarptığı olayda %100 oranında kusurlu olduğu, kanın alkolden temizlenme hızının saatte 0.15 mg/dl olduğu, sürücüde saat 19.30’da 0.11 promil alkol tesbit edilmesine rağmen kazadan 1 saat 45 dakika sonra Adli Tıp Kurumundan alınan raporda alkolsüz olduğunun saptanmasının bundan kaynaklandığı, olay sırasında sürücü …’nin münhasıran alkolün etkisi altında olmadığı yönünde kanaat bildirilmiş; mahkemenin davacı şirkete ait aracın sürücüsünün 0.11 promil alkollü bulunmasına rağmen kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmemiş olması sebebiyle hasarın poliçe teminatı dışında kalmadığından bahisle davanın 6.300,82 TL alacak (hasar bedeli) yönünden kısmen kabulüne dair 8.4.2010 tarihli kararı, taraflarca temyiz edilmediğinden 30.6.2010 tarihinde kesinleşmiştir. Eldeki dosyanın davacısı … Anonim Türk Sigorta AŞ yukarıda özetlenen davada kasko sigortası şirketi sıfatıyla davalı olup kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği yönünde hüküm kurulduğu halde hükmü temyiz etmemiştir. Sigortalı, sigortalanan araç ve taraflar (davacı-davalı sıfatı dışında) işbu dava dosyası ile aynı olmasına rağmen sigorta şirketince düzenlenen poliçeler ve kapsamları farklı olduğundan 2008/401 Esas sayılı dava dosyası eldeki dava için kesin hüküm teşkil etmese de, kuvvetli (güçlü) delil olacağı muhakkaktır.
Üstelik her iki dava dosyasında bilirkişi kurullarında nörolog olarak görev yapan bilirkişi aynı dosyalarda birbirinden tamamen farklı görüşlerde bulunmuştur. Bu durumda mahkemece, 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/401 Esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi kurulu raporunun oluşa ve hayatın olağan akışına uygun olduğunun, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmediğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … Kargo Yurtiçi Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti vekilinin sair temyiz itirazının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan
harcın istek halinde temyiz eden davalı … Kargo Yurtiçi Yurtdışı Nak. San. Tic. Ltd. Şti’ne geri verilmesine 7.4.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.