YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5721
KARAR NO : 2011/1738
KARAR TARİHİ : 28.02.2011
MAHKEMESİ : Osmaniye Asliye 2. Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, davalı borçlu … Tekstil Tarım Gıda Otomotiv İnşaat Turizm Tesisleri ve Matbaa Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını bu nedenle borçlu şirketin dava konusu bir kısım taşınmazlarını şirket ortağı …’e satışına onun da davalı …’e satışına, bir taşınmazın davalı Kadirli … Tarım Gıda San.ve Tic. A.Ş’ye bir taşınmazın da içindeki mallarla birlikte … Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San.Tic.Ltd.Şti.’ye ve son olarak da borçlunun … ve … Şubelerinin davalı … İhtiyaç Mad. Eğitim Turizm Ticaret San.Ltd. Şti.’ye devrine ilişkin tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri vasıtası ile davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, … Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San.Tic.Ltd.Şti.’ye yapılan kiralama sözleşmesinin muvazaalı olmadığı ve borçlu şirketin … ve … Şubelerinin davalı … İhtiyaç Mad. Eğitim Turizm Ticaret San.Ltd. Şti.’ye devrinde ise şirket kuruluşunun iptalinin iddialar kapsamında mümkün olmadığı İİK’nın 277 vd. maddelerindeki koşulların oluşmadığı gerekçesi ile bu tasarruflar açısından davanın reddine, diğer tasarruflar açısından ise davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK’nın 277 vd. maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
1-Davalı … Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San.Tic.Ltd.Şti. ile borçlu Osmaniye … Tekstil Tarım Gıda San.Tic.A.Ş arasında yapılan kira sözleşmesinin aynı zamanda dükkan içindeki malların devrini içerdiği hususu davacı tarafça ileri sürülmüştür. Bu davalılar arasında yapılan kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin rayiçlere uygun olup olmadığı bilirkişi marifeti ile belirlenmemiş ve bedeller arasında fahiş fark bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.
Davalı … Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San.Tic.Ltd.Şti.’nin de davalı olarak yer aldığı istihkak iddialarına ilişkin davalarda verilen kararların, haczedilen malların borçlu … A.Ş’ye aidiyetine ilişkin olması yönünde olduğu ve bu kararların kesinleştiği nazara alınarak bunların dayanakları ve sebepleri üzerinde durulmamıştır. Açıklanan bu gerekçelerle mahkemece davalı … Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San.Tic.Ltd.Şti. ile borçlu … A.Ş arasındaki kira akdinin yalnızca bir kira sözleşmesinden ibaret olup olmadığı yalnız kira sözleşmesi değil de bir işletmenin içindeki mallarla birlikte devri niteliğinde ise bu işletme devrinin İİK’nın 280/son maddesinde kapsamında bulunup bulunmadığı belirlenmeli ayrıca tasarrufun iptali davalarında davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerden birine dayanılmış olsa dahi mahkeme bununla bağlı olmayıp diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebileceği gözetilerek ( Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı ). Bu davalıların aradaki ilişkinin kurulmasından önce birbirlerinin durumunu bilip bilmedikleri ve tasarrufun iptale tabi olup olmadığı da araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli değildir.
2- Davalı Osmaniye … Tekstil Tarım Gıda San.Tic.A.Ş ve davalı … İhtiyaç Mad.Eğitim Turizm Ticaret San.Ltd.Şti. ilgili tasarrufta davalı borçlunun iki şubesinin devri dava konusu edilmekte olup bu şubelerin davalı … İhtiyaç Mad.Eğitim Turizm Ticaret San.Ltd.Şti.’ye devrinden önce davalı dışı … Tekstil Tarım Gıda Otomotiv İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’ye satıldığı anlaşılmaktadır. İİK’nun 282. maddesi hükmü gereğince tasarrufun iptali davalarında, davalı olarak borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan kişiler arasında mecburi dava arkadaşlığı vardır. Somut olayda 3. kişi … Tekstil Tarım Gıda Otomotiv İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti davada taraf gösterilmemiştir. Taraf teşkili davanın görülebilme koşullarından olup, re’sen nazara alınması gerekir. Ayrıca taraf teşkili sağlanmadığı sürece işin esasına girme olanağı da yoktur. Açıklanan nedenle ilk tasarrufun tarafı … Tekstil Tarım Gıda Otomotiv İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’ye dava dilekçesi tebliğ edilmeli, bildirdiği takdirde cevabı alınıp delilleri toplanmalı ve az yukarıda belirtilen davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerden birine dayanılmış olsa dahi mahkemenin bununla bağlı olmayıp diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebileceği gözetilerek diğer iptal koşulları araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan ve yetersiz araştırma ile karar verilmesi doğru değildir.
Bozma nedenlerine göre davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 28.02.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.