YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10067
KARAR NO : 2010/2475
KARAR TARİHİ : 02.03.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Hakem sıfatıyla)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı,davalı belediyenin sorumluluk alanı içinde bulunan hemzemin geçide bariyer yapmakla görevli olmasına rağmen davalının bariyeri yapmaması nedeniyle kendilerinin yaptığını ileri sürerek yapılan bariyer bedeli olan 71.271.97 Tl.nın tahsilini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Hakem sıfatıyla açılıp sonuçlandırılan dava sonunda davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığı 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davalının 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda duraksama yoktur.
Davacı TCDD ise, 28.10.1984 tarihli 18559 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ana statüsü gereğince, ve 233 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 2. maddesinin 3. bendi ile kararnamenin ekindeki listeye göre, TCDD işletmesi Genel Müdürlüğü, Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı bir kamu iktisadi teşebbüsüdür. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4.maddesinde de, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin, bu Kanun
2009/10067-2010/2475
Hükmünde Kararname ile saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbi, ancak genel muhasebe kanunu ile devlet ihale kanunu hükümlerine ve sayıştayın denetimine tabi değildir. Ana statüsünün 3. maddesinin 2. ve 3. bentlerinde, kuruluşun kanun hükmünde kararnamenin ana statü hükümleri saklı kalmak üzere, özel hukuk hükümlerine tâbi olduğu, genel muhasebe kanunu, devlet ihale kanunu hükümlerine ve sayıştayın denetimine tâbi olmadığı belirtilmiştir. 5018 sayılı kanuna ekli genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerini gösteren (1) sayılı cetvelde de TCDD Genel Müdürlüğü gösterilmemiştir. O halde, davacı TCDD’nin, 3533 sayılı Yasada gösterilen daire ve kuruluşlardan olmadığı sonucuna varılmaktadır. Öyle olunca, TCDD işletmesi Genel Müdürlüğü mecburi hakem yargılamasına da tâbi değildir. Dairemiz eski uygulamalarında, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünü mecburi hakem yargılamasına tâbi olarak kabul etmiş ise de , son uygulamalarında mecburi hakeme tâbi olmadığı kabul edilerek bu doğrultuda karar verilmektedir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde de hakem sıfatı ile mahallin yüksek dereceli hukuk hakimi görevli değildir. Davaya bakmak, genel mahkemelerin görevi içinde kalır. Kural olarak, 3533 sayılı yasaya göre verilen kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz, ancak kararı veren hakeme itiraz edilebilir ise de, görev kamu düzenine ilişkin olup, bu konuda kazanılmış hakda olmaz yargılamanın her safhasında re’sen nazara alınması gerekir.
Hal böyle olunca hakemin görevini aşarak yazılı şekilde hüküm kurmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2-Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bent uyarınca davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 15.60 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 2.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.