YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/10022
KARAR NO : 2012/4993
KARAR TARİHİ : 02.04.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum ve … Yatırım San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 22.5.2006-2.11.2008 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde 5953 sayılı Yasa kapsamında fotoğrafçı ve fotoğraf editörü olarak çalıştığının ve sigorta primlerinin buna göre ödenmesinin tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece kabule karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede, davacının dava konusu dönemde davalı işverenlere ait işyerindeki çalışmalarının 22.5.2006 tarihinden 2.11.2008 tarihine kadar fotoğrafçı ve fotoğraf editörü olarak devam ettiği, davacının eserlerinin kullanımı hakkında davalı … A.Ş. ile davacı arasında 1.3.2006 tarihli telif sözleşmesinin yapıldığı, davacının … Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde “fotoğraf” eğitimini tamamladığı, … Gazetesinde yayınlanan bazı fotoğraflarda eser sahibi olarak isminin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa çözüm aranırken sözü edilen 1/a bendinin yollamada bulunduğu 5953 sayılı Yasa’nın 212 sayılı Yasa ile değişik 1.maddesinin öngördüğü “fikir ve sanat işlerinde çalışma” koşulu üzerinde durulmalıdır. Sözlük anlamında fikir, zihnin bir şey hakkında edindiği ve kurduğu kavram, bir şeyin zihinde temsili ve düşünülmesidir. Sanat ise, bir duygunun, bir tasarının veya güzelliğin ifadesinde kullanılan metodların tümü ve bu metodlar sonucunda ulaşılan üstün yaratıcılıktır.
Görüldüğü üzere fikir ve sanat işlerinde çalışma zihinsel bir faaliyeti ve yaratıcılık yeteneğini gerektirmektedir. Davacının çalışmalarının açıklanan nitelikte bir çalışma olduğu, muhabir olarak haber toplayıp, haberi yazıya dökerken zihinsel bir faaliyette bulunduğu, haber metni ile ilgili bir tasarının ifadesinde bazı yöntemler kullandığı ve bunun da yaratıcılık yeteneğini gerektirdiği açıktır.
506 sayılı Kanuna 2098 sayılı Kanunla eklenen Ek. 1. maddesi hükmüne göre itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışması gereklidir. Ek 5. Maddenin ( I/.a ) yollamada bulunduğu 5953 sayılı Kanunun 212 sayılı Kanunla değişik 1. maddesinde ” Kanun hükümlerinin Türkiye’de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki ” işçi” tarifi şumulü haricinde kalan kimseler” hakkında uygulanması öngörülmüştür.
Mahkemece davacının basın kartı olup olmadığı araştırılmamış, fotoğrafçı olarak çalıştığı gazetelerde yaptığı çalışmalara ilişkin dökümanlar getirtilmemiş, Başbakanlık Basın Yayın Enfarmasyon Genel Müdürlüğünden davacının uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı işyerlerinin 5953 sayılı Yasa kapsamına giren işyerleri olup olmadığı sorulmamış, yani belirtilen işlerin 5953 sayılı Kanunun 1. maddesinde öngörülen “fikir ve Sanat” işi sayılıp yayılmayacağı yönü yöntemince araştırılmaksızın sonuca gidilmiştir.
Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum ve … Yatırım San. Ve Tic. A.Ş.’nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden … Yatırım San. Ve Tic. A.Ş.’ye iadesine, 02/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.