YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/4963
KARAR NO : 2010/1898
KARAR TARİHİ : 01.04.2010
Davacı SS … Konut Yapı Kooperatifi ile davalı … Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş., Birleşen 2004/716 Esas sayılı davada davacı … Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş. ile davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi, Birleşen 2001/478 Esas sayılı davada davacı … Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş. ile davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi, Birleşen 2000/930 Esas sayılı davada davacılar 1-… Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş. 2- … ile davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi, Birleşen 2002/636 Esas sayılı davada davacı SS … Konut Yapı Kooperatifi ile davalı … Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş., Birleşen 2001/749 Esas sayılı davada davacı … Mob.İnş.Taah.Turz. ve Tic.A.Ş. ile davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi arasındaki davadan dolayı Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26.07.2007 gün ve 1999/670-2007/379 sayılı hükmü onayan Dairemizin 05.06.2009 gün ve 2009/1320-3373 sayılı ilamı aleyhinde davacı-k.davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Asıl dava fazla ödemenin istirdadı, cezai şart nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti istemiyle açılmıştır. Davalı fazla ödeme bulunmadığı gibi kendilerinin alacakları olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, birleşen davalarında, imalât bedelinden kalan alacağı ile cezai şartın tahsilini istemiş, mahkemece, asıl davanın ve menfi tesbit davasının reddine, yüklenicinin alacak ve cezai şarta ilişkin davalarının kısmen kabulüne, diğer birleşen davaların reddine karar verilmiş, karar, Dairemizce onanmış, asıl davacı kooperatifin karar düzeltme istemiyle dosya yeniden incelenmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı-k.davalı kooperatif vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme istemleri reddedilmelidir.
2-Taraflar arasında imzalanan 19.04.1995 tarihli ek sözleşmeyle, 17 Nisan 1995 tarihli asıl sözleşmenin 10. maddesinde “kooperatifin, müteahhidin sözleşmesini feshetmesi durumunda 500.000 (beşyüzbin) Alman Markı ceza ödemeyi taahhüt eder” hususunun ilave edilmesi kabul edilmiştir. Kooperatifin 14.07.1999 tarihli ihtarıyla sözleşmeyi feshetmesi üzerine yüklenici, Ankara 7. İcra Müdürlüğü’nün 1999/5173 sayılı dosyasıyla cezai şartın 50.000 DM’lik kısmı için kooperatif aleyhine takibe geçmiş, kooperatifçe buna karşılık menfi tesbit davası açılmış, yüklenici kalan 450.000 Mark cezai şart alacağı için Ankara 13. İcra Müdürlüğü’nün 2000/6717 sayılı dosyasında yaptığı takibe itiraz üzerine Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde itirazın iptâli davası açmış, her iki dava da eldeki bu davayla birleştirilmiş, mahkemece, kararlaştırılan ceza miktarı kooperatifin iktisaden mahvını gerektirmeyeceğinden ve fesihte kooperatif haksız bulunduğundan 500.000 Alman Markı cezai şart isteminin kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar cezai şarta ilişkin Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2001/749 Esas sayılı dosyasında verilen Dairemiz bozma ilâmında, sözleşmede konulan cezai şart tutarının bir tarafın mahvına neden olabilecek seviyede olup olmadığı üzerinde durulması gereğine değinilmiş ise de bu husus 50.000 DM’lik cezai şart tutarına ilişkin olup toplam 500.000 DM cezai şart o davada bulunmadığından ve bilahare yapılan takipte istenildiğinden istenilen cezai şart tutarının yeniden değerlendirilmesi gerekir. Sözleşme konusu inşaat, 6 blokta beşer katlı 60 daireden ibaret olup, iş sahibi yapı kooperatifidir. Hukuk Genel Kurulu’nun 07.02.1996 gün ve 1995/15-956 Esas, 1996/45 Karar sayılı ilâmı ve Dairemizin 11.03.1996 gün ve 1996/1048-1263, 10.06.1996 gün ve 3101-3247 sayılı kararlarında da kabul edildiği üzere yapı kooperatifleri tacir sayılmazlar. Bu nedenle BK’nın 161/son maddesi uyarınca, hakim fahiş gördüğü cezayı tenkis edebilir. O halde sözleşmeye konu inşaatın niteliği, daire sayısı, kooperatifin iktisadi durumu gözetilerek hak, adalet ve nefaset kurallarına göre cezanın tenkisi ve tenkis tutarı mahkemesince takdir ve tayin olunmak üzere karar bozulmalıdır. Yanlışlıkla onandığı bu defa yapılan incelemede anlaşılmakla davacı kooperatifin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir. Ayrıca Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2004/716 sayılı davasında yüklenicinin 45.700,00 TL imalât bedelinden kalan alacağının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş, temerrüt tarihinin açıklaması yapılmamıştır. Hüküm bu haliyle infazda tereddüt yaratacağından davalı temerrüdü araştırılarak davadan önce temerrüde düşürülmüş ise ona göre, aksi durumda dava tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğinden karar bu nedenle de bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı-k.davalı kooperatifin diğer karar düzeltme istemlerinin reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle, Dairemizin 05.06.2009 gün ve 2009/1329 Esas, 2009/3373 Karar sayılı onama ilâmının kaldırılarak mahkeme kararının BOZULMASINA, ödediği temyiz ve karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen davacı-k.davalı SS … Konut Yapı Kooperatifi’ne geri verilmesine, 01.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.