YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/14976
KARAR NO : 2012/14190
KARAR TARİHİ : 17.12.2012

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki bono iptali davasının yapılan yargılaması sonunda, … 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ve … 2.Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Talep, kıymetli evrakın zayii nedeni ile iptali ve ödeme yasağı konulması istemine ilişkindir.
Sulh Hukuk Mahkemesi, kıymetli evrak iptali davalarının TTK’nda düzenlenmiş olması ve TTK’nda zayii nedeniyle iptal davasına Ticaret Mahkemeleri’nde bakılacağına dair hüküm bulunması nedeniyle görevsizlik kararı vermiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesi ise, 6100 sayılı HMK.nın 382. ve 383. maddeleri gereğince uyuşmazlığa Sulh Hukuk Mahkemesi’nde bakılması gerektiğini belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesinde, bu Kanun’dan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanun’un 5.maddesinin 2.fıkrasında ise, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanun’un 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, “çekişmesiz yargı işleri” düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, “Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri” başlığı altında 6. madde olarak “kıymetli evrakın iptali” ne ilişkin taleplerin çekişmesiz yargı işi olduğu belirtilmiş, aynı Yasa’nın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda “dava” deyiminin yeri olmayıp “iş” deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için “dava” teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda “taraf” değil, “ilgililer” kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.
HMK.nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız “mahkeme” veya “hakim” terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak … Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl: 2011,sh:33-36)
Somut olayda uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra 16.11.2011’de mahkeme önüne getirilmiştir.
6100 sayılı HMK.nın geçici 1.maddesinin 1 bendine göre bu Kanun’un yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalara uygulanmaz.
Bu durumda, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali ve ödeme yasağı konulmasına ilişkin uyuşmazlık 6100 sayılı HMK.nın 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesi’nde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince … 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 17.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.