YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/10179
KARAR NO : 2013/16311
KARAR TARİHİ : 22.11.2013
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit istemine ilişkin davada davada Bakırköy 3. Asliye Hukuk ve Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
– K A R A R –
Dava,menfi tespit istemine ilişkindir.
Müstakil ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. (T.T.Y. 5. md., HUMK. 187), İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır. Mahkeme bu karar ile davadan elini çeker. Gönderme kararı ile dava sona ermeyeceğinden temyizi kabil kararlardan değildir. Gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmak zorundadır. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.
TTK’ nun 5/1. maddesinde, “Aksine hüküm olmadıkça dava olunan şeyin değerine göre Asliye Hukuk veya Sulh Hukuk Mahkemesinin ticari davalara dahi bakmakla vazifeli olduğu, 5/3 maddesinde, “Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediğinin yalnızca iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabileceği,” 5/son maddesinde ise, “vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur” hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere kural olarak gönderme kararları tek başına temyizi kabil değildir. Ancak, işbölümü itirazında hiç bulunulmadığı halde verilen bir gönderme kararı, TTK’nun 5/3. maddesine uygun verilmiş bir gönderme kararı değildir. Bu gibi hallerde, gönderme kararı temyizi kabildir. Yargıtay 11. HD’nin 11.10.2004 tarih ve 923-9542 sayılı, 29.11.2004 tarih ve 2680-11555 sayılı, 02.05.2005 tarih ve 2004/7908 – 2005/4478 karar sayılı ilamları ile doktrin ve bir kısım Yargıtay uygulaması da bu yöndedir. Yine bir davanın TTK’nun 4. maddesinde yazılı mutlak ticari dava olması halinde de davanın Asliye Hukuk Mahkemesinden; Ticaret Mahkemesine gönderilebilmesi için süresi içinde iş bölümü itirazında bulunulması gerekmektedir.
Ayrıca,6335 Sayılı Kanun’un 38. maddesiyle 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici 10. maddeye göre; “Bu Kanun’un göreve ilişkin hükümleri, bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; iş bölüm itirazında bulunan davalıl …’ya dava dilekçesi 21.05.2012 tarihinde birlikte ikamet eden eşi Zeynep Soylu’ya tebliğ edilmiş, 28.06.2012 tarihli cevab dilekçesi ile iş bölümü itirazında bulunmuştur.
Davalı tarafca süresinde iş bölümü itirazında bulunulmamasına rağmen mahkemece davanın ticari dava olması nedeniyle Ticaret Mahkemesine gönderme kararı verilmiştir.
Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev değil iş bölümü ilişkisi olduğu ve süresinde iş bölümüne itiraz edilmeden verilen görevsizlik kararının bu nedenle bağlayıcı olmadığı, davanında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun yürürlüğünden önce 27.02.2012 tarihinde açılmış olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Bakırköy 3.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 Sayılı HMK.’nun 21. Ve 22. Maddeleri gereğince Bakırköy 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 22.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.