YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/11150
KARAR NO : 2011/13334
KARAR TARİHİ : 29.12.2011
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalılar …, … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, … … İşletmeleri Ltd. Şti yönünden reddine, davalılar … ve Axa Sigorta A.Ş yönünden kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili davalı …Ş vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili davalıların haksız eylemi ile müvekkilinin işleteni olduğu aracın çarpması sonucunda yaralanan kişi tarafından müvekkili aleyhine açılan dava sonucunda, icra takibi sırasında tazminat ödendiğini ileri sürerek asıl davada 49.977,15 TL’nin, birleştirilen davada 4.864,04 TL’nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalılar …, … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, … … İşletmeleri Ltd. Şti aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere yapılan ödemelerin ödeme tarihinden itibaren faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı …Ş vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davacının zarar görene kusur oranında ödeme yapmış olmasına göre davalılar …, … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, … … İşletmeleri Ltd. Şti aleyhine açılan davanın reddinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin ve davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın sigorta şirketinden ve zarar sorumlularından rücuan tazmini istemine ilişkindir. Davacının işleteni olduğu askeri araç, dava dışı kişiye çarpmış ve yaralanmasına neden olmuştur. Yaralanan kişi tarafından bu davanın davacısı ve araç sürücüsü davalı … aleyhine açılan dava, aracın trafik sigortacısı davalı …Ş’ye ihbar edilmiştir. Tazminat davasının yargılaması sonucunda … ve … aleyhine 19.307,22 TL maddi ve 3.500,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, icra takibi sırasında … 13.12.2007 tarihinde 46.850,44 TL, 30.12.2009 tarihinde 4.865,00 TL ödemiştir.
Somut olayda, davacı … ödediği tazminatın rücuan tahsilini istemektedir. Uyuşmazlık davalı … ve araç sürücüsü yönünden rücuen talep edilebilecek tazminat tutarının belirlenmesi noktasındadır. Davacı … aleyhine açılan davada birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu davalı …’ten, ödediği tazminat tutarını, kaza tarihinden ödeme tarihine kadar işleyen faizi ve ferilerin tamamını isteyebilir. Davalı … şirketinden ise sigorta şirketi, davanın ihbarı tarihinde davacı … aleyhine açılan davadan haberdar olduğu için teminat limiti kapsamında yer alan maddi tazminatı, maddi tazminatın ihbar tarihinden ödeme tarihine kadar işleyen faizini, maddi tazminat yönünden hükmedilen yargılama giderleri, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte rücuan talep edebilir. Burada sigorta limiti maddi tazminat yönünden esas alınır, tazminata işleyecek faiz ve feriler teminat kapsamını aşabilir.
Mahkemece anılan hususlar gözönüne alınarak, başka bir bilirkişiden alınacak gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
3-Davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince, davalı askerlik hizmeti dolayısıyla verdiği zarar kapsamında zarardan sorumlu tutulmuştur.
Rücuun amacı, birlikte sorumlular arasında hakkaniyete göre denge kurmaktır. B.K’nun 50. maddesi, hakimin takdirini temel almıştır. Anılan maddeye göre, ilgililerin birbirlerine karşı rücu hakları olup olmadığını ve varsa kapsamını hakim takdir edecektir. Bu madde, her ne kadar birden çok kimselerin ortak kusurlarıyla zarar oluşturmalarını düzenlemiş ise de onu izleyen 51. maddedeki (birden çok kişilerin değişik hukuksal nedenlerden sorumluluğunda da) belirtilen kural geçerlidir. Öyleyse, çok tipli teselsülde de hakim, rücu kapsamını takdir durumundadır.
Diğer taraftan, BK. 43/1 maddesinin hükmüne göre, hakim tazminatın suretini ve derecesini tayin etmekle görevli olup, bunu yaparken hal ve mevkiin icabını göz önünde tutması gerekmektedir. Bundaki amaç olayın özelliklerine göre hakkaniyete uygun bir sonuca ulaşmaktır. Somut olayda, askerlik yükümlülüğünü yaparken bir askeri araçta şoför olarak görevlendirilmiş ve araç onun tarafından kullanılırken trafik kazası gerçekleşmiştir. O halde rücuan ödettirilecek tazminat kapsamı belirlenirken davalının içinde bulunduğu bu durum göz önünde tutulması gerekir. Her ne kadar askerlik yükümlülüğü karşılıksız bir borç ise de; bu görevini ifası sırasında herhangi bir kasda dayanmaksızın sadece tedbirsizlik sonucunda bir zarar oluşmuştur. Davalı … olduğundan diğer kamu görevlileri gibi yaptığı hizmetin karşılığında herhangi bir ücret almamaktadır. Bu durumda rücuan ödettirilecek tazminatın kapsamı belirlenirken hakkaniyet gereği belirtilen hal ve mevkii gözetilip onun icabı olarak talep olunan miktardan uygun bir indirim yapılması gerekirken bu hususun gözardı edilmesi isabetli değildir.
SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı … vekilinin, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı ve davalı … yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı …’e geri verilmesine 29.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.