YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/11672
KARAR NO : 2021/12676
KARAR TARİHİ : 21.10.2021
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi…. Hukuk Dairesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM :
Davacı, 1980 yılı ocak ayında hizmet dökümüne göre 1980/2 döneminde davalı idareye ait …. Milli Parkı’ndaki yangın gözetleme kulelerinde çalışmaya başladığını, davacı ile aynı işyerinde aynı ad ve soyad ile babasınında çalıştığını, 2.500,00 TL aylık aldığını, davalı kurumdan emekli olduğunu, ancak çok düşük emekli aylığı aldığını, kurumun 22.12.2014 tarihli yazısı ile 1926 doğumlu İbrahim oğlu …’ın ve 1960 doğumlu İsmail oğlu …’ın dosyalarının gönderilmiş işe giriş bildirgelerine istinaden yeniden incelendiğini, 1982, 1984, 1985, 1986, 1988, 1989, 1990, 19991, 1992 ve 1994 yıllarında davalı kurumda geçen çalışmaların her iki sigortalının gün sayısına ilave edilerek kişilere yaşlılık aylığı bağlandığının tespit edildiğini, 1960 doğumlu …’ın çalışmalarının incelendiğinde belirtilen yıllara ait hizmetlerin 1926 doğlumlu …’a ait olduğu kanaatine varılarak davacıya bağlanan yaşlılık aylığının durdurulduğunu, tüm bu nedenlerle hizmet dökümünde sunulu dönemlerde davalı kurumdaki hizmetlerin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı ve feri müdahil vekilleri, davanın reddini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; …. sicil numaralı ve … doğumlu İsmail oğlu …’ın 41866 sicil numaralı işyerinde 1982/2. döneminde 30 gün, 1982/3. döneminde 90 gün, 1982/4. döneminde 60 gün, 1984/2. döneminde 106 gün, 1984/3. döneminde 75 gün, 1987/1. döneminde 25, 1987/2. döneminde 120 gün, 1987/3. döneminde 64 gün çalışmasının olduğunun tespitine; ayrıca kurum tarafından kime ait olduğu tespit edilemeyen 1983 yılında 180 gün, 1988 yılında 193 gün, 1989 yılında 180 gün, 1991 yılında 135 gün ve 1992 yılında 176 günün davacıya ait olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin ise reddine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
İstinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Taraf vekilleri verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ve aidiyete ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacı ile aynı isimli babasının aynı işyerinde çalıştığı beyan edildiğine ve dosya içerisinde yer alan bordroların bazılarında iki tane … ismi bulunduğuna göre, fiili çalışmanın hem davacı hem de babası yönünden ispatlanması gerekmektedir. Bu nedenle, çalışılan döneme ilişkin tüm bordrolar, puantaj kayıtları, görevlendirme yazıları, işe giriş ve çıkış belgeleri, nöbet çizelgeleri getirtilmeli, eğer belgeler getirtilemeyecek kadar fazla ise mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davacı ve babasına ait ayrı ayrı düzenlenen belgeler olup olmadığı, bordrolarda ve puantaj kayıtlarında iki kez aynı ismin olup olmadığı, aynı çalışılan dönemde ödemelerin ne şekilde yapıldığı incelenmeli, niza konusu döneme ilişkin bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı, süresi ve kime ait olduğu yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca işveren muhasebecisinin de dinlenerek, davacı ve babasının çalışma sürelerine ilişkin karışıklık olup olmadığı, aynı isimle aynı dönemde iki çalışan olup olmadığı, ne şekilde bildirildikleri sorularak çekişme konusu hizmetlerin, gerçekte kime ait olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilmeli, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, bozma nedenidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, … Bölge Adliye Mahkemesi…. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin yatırılan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 21.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.