YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1981
KARAR NO : 2021/4028
KARAR TARİHİ : 16.12.2021

7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
…

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28/10/2016 tarihinde verilen dilekçeyle önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 05/06/2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili; …,… sayılı parsellerde müvekkilinin malik olduğunu, komşu 963 parsel sayılı taşınmazın ise müvekkilinin taşınmazlarıyla sınırdaş olduğunu, hal böyle iken 963 parsel sayılı taşınmazın 31/10/2014 tarihinde önceki maliki tarafından davalı …’a satıldığını, alım-satım bedelinin gerçekte 150.000 TL olması gerekirken tapuda yapılan muvazaa ile 300.000 TL gösterildiğini beyan ederek, davacının taşınmazlarıyla sınırdaş olması nedeniyle gerçek alım satım değeri olan 150.000 TL ve buna eklenecek satış masrafları üzerinden 963 parsel sayılı taşınmaza yönelik önalım hakkı kullanmayı talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu gayrimenkulün alım-satım bedeli, tapu harcı toplamının ve dava değerinin 306.000 TL olup, dava dilekçesinde dava değerinin 150.000 TL gösterildiğini, eksik harcın tamamlatılması gerektiğini, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonrasında;
“-Davanın kabulüne,
– …,… parsel sayılı taşınmazın davalı … adına olan tapu kaydının iptali ile davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline,
-Alınması gereken 20.493,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 15.241,60-TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
-Yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 15.854,43-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 13.544,10-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 29,20-TL başvurma harcı, 5.251,40-TL peşin harç, 1.209,30-TL tebligat-bilirkişi gideri toplamı 6.489,90-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 3.571,02-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 25,00-TL nin kabul ve ret oranlarına göre 11,25-TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına… ” karar verilmiştir.
Hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 07/10/2020 tarih 2019/435 E. ve 2020/1330 K. sayılı ilamı ile;
“-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,
-Lüleburgaz 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/06/2018 gün 2016/1022 E. 2018/433 K. sayılı kararının kaldırılmasına,
-Davanın kabulüne,
– … parsel sayılı taşınmazın davalı … adına olan tapu kaydının iptali ile davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline,
-Mahkeme veznesine depo edilen toplam 306.000,00 TL’nin davalıya karar kesinleştiğinde varsa nemaları ile birlikte ödenmesine,
-Alınması gereken 20.902,86-TL karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 5.251,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.651,43 TL’nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
-Yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 29.870,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmış olmakla A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya ödenmesine,
-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 29,20-TL başvurma harcı, 5.251,40-TL peşin harç, 1.209,30-TL tebligat-bilirkişi gideri toplamı 6.489,90-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 3.571,02-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 25,00 TL’nin kabul ve ret oranlarına göre 11,25 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gerekli 20.902,86 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 5.123,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye 15.779,61 TL istinaf harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
-Davalı tarafından yapılan 76,50 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine… ” karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
İncelenen dosya kapsamına göre; davacı vekili dava dilekçesinde, şufa hakkına dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuş, davalı ise davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesi 05.06.2018 tarihli kararında, süresinde açılan davada, davacının bedelde muvazaa iddiasını yerinde bulmayarak, tapuda belirtilen miktar üzerinden şufa talebini yerinde bulmakla davanın kabulüne karar vermiştir.
Kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2019/435 E.-2020/1330 K. sayılı ilamı ile istinaf itirazının kabulü ile bedelin artırılmasına 07.10.2020 tarihinde karar vermiştir.
Ancak, herhangi bir istinaf talebi ve kamu düzenine ilişkin bir husus bulunmamasına rağmen istinaf incelemesi neticesinde, kendisini vekille temsil ettiren taraflar yönünden, özellikle davalı taraf aleyhine vekalet ücreti ve harç kararı tesis edilmiştir.
İlk derece mahkemesince, davacının bedelde muvazaa iddiasını ispatlayamaması sebebiyle, tapudaki miktar ile davacının iddia ettiği miktar arasında kalan fark için davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiği halde, istinaf mahkemesi hiçbir gerekçe göstermeden davalı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretini kaldırmış, ayrıca davacı taraf yararına daha önce takdir edilen vekalet ücretini de gerekçe göstermeden arttırmıştır. Keza, iki ayrı harç almak suretiyle de davalının daha da mağdur olmasının yolunu açmıştır.
İstinaf mahkemesinin yukarıda açıklanan uygulaması, istinafa gelen davalının durumunu ağırlaştırıcı nitelikte ve nerede ise istinaf talebi kabul edildiği halde, bu kanun yoluna başvurduğuna pişman edecek bir sonuç doğurmuştur.
6100 sayılı HMK’nun 355. maddesinde, “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re’sen gözetir. ” düzenlemesine yer verilmiş olup, kamu düzenine aykırılık halleri dışında kalan durumlarda, istinaf yoluna başvuran tarafın tek olması halinde, istinaf incelemesinin sadece başvuran tarafın lehine olan hususlarla sınırlı yapılacağı, başvuruda bulunmayan taraf lehine sonuç doğuracak şekilde karar verilemeyeceği açıktır.
Temyiz incelemesinde “aleyhine bozma yasağı” olarak çıkan bu ilke, istinaf yargılaması bakımından “aleyhine hüküm verme yasağı” olarak adlandırılabilir. (Hukukta İstinaf Uygulaması, Adem Albayrak/Cihat Arslan sf. 176)
Bütün bu açıklamalar ışığında; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine aykırılık halleriyle sınırlı inceleme yapılması ile yetinilmesi gerekirken kamu düzeni dışında ve istinaf dilekçesinde belirtilemeyen bir hususta inceleme yapılarak istinafa gelen davalının durumunu ağırlaştıracak şekilde vekalet ücreti ve harç yönünden hüküm tesisi isabetsizdir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile HMK’nın 371. maddesi gereğince temyiz olunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 07.10.2020 tarih 2019/435 E. – 2020/1330 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, HMK’nın 373. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın kararı veren BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 16/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.