YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/1581
KARAR NO : 2011/3732
KARAR TARİHİ : 01.11.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, iş sözleşmesinin geçerli bir neden olmadan fesh edildiğini iddia ederek feshin geçersizliğine, işe iadesine ve işe başlatılmama durumunda boşta geçen süre ücreti ile işe başlatılmama tazminatına karar verilmesi istemiş; davalı ise iş sözleşmesinin haklı sebebe dayanılarak iş kanunun madde 25/ II-h hükmü uyarınca fesh edildiğini savunmuştur.
Mahkemece, davacının, iş sözleşmesini işyeri olan otobüsü terk ederek kendisinin feshettiği, işe iade isteğinde samimi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içeriğine göre; davacının, davalı şirkette ikinci kez 21/05/2008 tarihinde çalışmaya başladığı, şirketin şehirler arası sefer yapan otobüslerinde muavin olarak görev yaptığı, 02/10/2009 tarihinde …-Ankara seferinde muavin koltuğuna yolcu oturtulması üzerine “her zaman böyle yapıyorsunuz,” diyerek görevine devam etmeyip İzmit’te (Kocaeli’nde) otobüsten indiği, bu hareketinden dolayı iş sözleşmesinin işveren tarafından 09/10/2009 tarihli yazılı bildirimle İzmit otogarında görevini bitirmeden aracını terk ettiği belirtilmek suretiyle İş Kanunu’nun 25-II-h maddesi gereğince fesh edildiği anlaşılmaktadır. Olay günü davacının görev yaptığı otobüste muavine tahsisli koltuğa yolcu oturtulduğu, sefer sırasında bu durumun düzeltilmesine ilişkin talebin işveren vekilince kabul edilmediği dosya kapsamıyla sabittir. Bu durumun önceden de meydana getirildiği anlaşılmaktadır. Davacının görev yaptığı yolcu otobüsünde muavine tahsisli koltuğa yolcu oturtulmasıyla iş koşullarının davacı aleyhine esaslı şekilde ağırlaştırıldığı gibi işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına da aykırı davranıldığı açıktır. İş koşullarında işveren tarafından tek taraflı olarak işçi aleyhine esaslı değişiklik durumda işçiden ağırlaştırılmış koşullarda iş görme borcunu yerine getirmesi beklenmemelidir. Öte yandan iş güvenliği ve işçi sağlığına aykırı durumun talep edilmesine karşın düzeltilmemesi halinde İş Kanunu’nun 83. maddesinin 3. fıkrası hükmü gereğince işçinin iş görmekten kaçınma hakkı doğar.
Somut olayda, şehirler arası otobüste muavinlik yapan davacı işçinin sefer sırasında iş şartlarının aleyhine esaslı şekilde değiştirilmesi bu suretle iş güvenliği ve işçi sağlı kurallarına aykırı çalıştırılmak istenmesi nedeniyle iş görmekten kaçınma hakkı doğmuştur. Davacının bu hakkını kullanarak otobüsten inmesi iş sözleşmesinin Mahkemece kabul edildiği gibi kendisinin fesh ettiği anlamına gelmeyeceği gibi bu durumun işverence haklı ya da geçerli fesih sebebi yapılması mümkün değildir. Aksinin düşünülmesi davacının yaptığı iş ve işyerinin özelliği dikkate alındığında hakkaniyetle bağdaşmaz.
Mahkemece bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı bulunmuştur.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanununun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5.Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6.Davacının yapmış olduğu 58.00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100.00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8.Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak 01.11.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.