YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/1987
KARAR NO : 2010/3272
KARAR TARİHİ : 25.03.2010

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.03.2008 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın giderilmesi, elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; Yeni … San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine, … Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine dair verilen 25.02.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı, 985 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 yıl süre ile intifa hakkı bulunduğunu, intifa hakkını bayiileri …. aracılığı ile kullandıklarını, bayilerinin otogaz satış anlaşması yaptığı firmalarla kendilerinin de anlaştığını, Yeni … San. Tic. A.Ş. Ile de 01.01.2007 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 16/B-d maddesinde “Alpet’in veya Alpet’in bağlı bulunduğu … Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda, keyfiyetin 3 “üç” ay öncesinde Yeni … San. Tic. A.Ş.’ye bildirmesi kaydıyla,
Alpet sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihtar veya ihbar keşidesine gerek kalmaksızın her türlü doğmuş veya doğacak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi feshedebilir….” hükmünün yer aldığını, davalı Yeni … San. Tic. A.Ş.’ye 11.07.2007 tarihli ihtarla sözleşmenin feshinin bildirildiğini buna rağmen tesislerde bu davalıya ait ürünlerin pazarlanmaya devam edildiğini intifa hakkı kapsamındaki taşınmaza davalıların elatmasının önlenmesini LPG tank ve
tesislerinin kal’ine sözleşmenin feshedildiğinin tespitiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Yeni … San. Tic. A.Ş.nin kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının …. ile yaptıkları otogaz satış sözleşmesini feshedemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuş, davalı ….de davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, …. aleyhine açılan davanın kabulüne, Yeni … San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın ise pasif dava ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir.
Hükmü, taraflar temyiz etmiştir.
1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı ….nin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;
Dava, bayilik sözleşmesi ve bayii ile otogaz dağıtım şirketi arasında yapılan onay sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı, davalılardan …. ile 03.04.2006 tarihinde intifa hakkına sahip olduğu 985 parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletilmek üzere bayilik sözleşmesi imzalamıştır. Bu sözleşmeyi imzaladıktan sonra bayisinin otogaz satışı için anlaşma yaptığı Yeni … San. Tic. A.Ş. ile 01.01.2007 tarihinde onay sözleşmesi imzalayarak bayisinin intifa hakkına konu taşınmaz üzerinde otogaz satışına izin vermiştir. 01.01.2007 tarihli onay sözleşmenin 16/B-d hükmüne göre de davacı şirketin veya şirketin bağlı bulunduğu … Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut ya da ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda davacının üç ay önceden bildirmek koşuluyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme yetkesi bulunmaktadır. Davacı da bu yetkisini kullanarak %94 hissesine sahip oldukları … Petrol Tic. Nak. A.Ş.nin 05.07.2007 tarihinde LPG dağıtım lisansı aldığını belirterek 10.07.2007 tarihinde davalı Yeni … San. Tic. A.Ş.ye onay sözleşmesini feshettiğini bildirmiş, Bu bildirim, 13.07.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. Eldeki dava ise, 25.03.2008 tarihinde açılmıştır. Yine onay sözleşmesinin 17/a maddesi hükmüne göre sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda ilk 15 gün içinde tesisin Alpet kriterlerine uygunluğu durumunda Yeni … San. Tic. A.Ş.’den satın alınması için fiyat mutabakatı
sağlanmaya çalışılacağı, fiyatta anlaşılamadığı takdirde 15 gün içinde otogaz tesislerinin istasyondan kaldırılacağı öngörülmüştür. Davacı yanda, davalı tarafa gönderdiği ihtarnamede anılan 17/a maddesi hükmünce işlem yapılması hususu da karşı tarafa bildirilmiştir. Ancak, verilen önel sona ermesine rağmen davacının gerek intifa hakkı gerekse bayilik sözleşmesi hükümlerine göre hak sahibi olduğu istasyonda otogaz satışının devam ettiği anlaşılmıştır.
Kısaca söylemek gerekirse, davacı onay sözleşmenin 16/B-d maddesi hükmü uyarınca fesih iradesini karşı tarafa bildirmiş, yine sözleşmenin 17. maddesindeki süreler beklendikten sonra taraflardan ….nin davacı ile yaptığı bayilik sözleşmesine aykırı olarak onay iradesi ortadan kalktığı halde otogaz satışına devam ettiği, Yeni … San. Tic. A.Ş.nin de onay sözleşmenin feshine rağmen LPG temin ettiği ve sözleşme ilişkisinin sona erdiği hususunda muaraza çıkardığı sabit olmuştur. Mahkemece tüm bu olgular gözetilerek davalı Yeni … San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın da kabulü gerekirken reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir. Bozma nedenine göre de davalı Yeni … San. Tic. A.Ş.nin temyiz itirazları incelenmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılan nedenlerle davalı ….nin tüm temyiz itirazının reddine, (2) numaralı bent uyarınca davacının temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre Yeni … San. Tic. A.Ş.nin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 25.03.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.