YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/1047
KARAR NO : 2011/2376
KARAR TARİHİ : 28.02.2011

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 18.03.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.10.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747.maddesine dayalı geçit ittifakı tesisi istemine ilişkindir.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 804 sayılı parselin güneydoğusunda bulunan sulama arkı üstünü kapatılarak yaya geçişinin sağlanacağı şekilde davacının 805 sayılı parseli yararına geçit hakkı tesisine ve bu hakkın tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
Hükmü, davacı temyiz etmiştir.
Burada öncelikle arkın hukuki niteliği üzerinde durulması gerekmektedir. Bilindiği üzere ark, genellikle insan eliyle yapılan sulama ve ulaşım amacıyla kullanılan suyollarıdır. Şayet kadastro çalışmaları yapılmış ark olarak saptanan bir yer, kadastro paftasına bu niteliğiyle işlenmişse paftasından terkinine karar verilmediği sürece su arkından bir başka şekilde, somut olayda olduğu gibi kişiye özgülenecek şekilde yararlanılmasına olanak yoktur. Dolayısıyla, kadastro çalışmaları sırasında paftasına ark olarak işaretlenen bir yer üzerinden kişi veya bir parsel yararına geçit irtifakı tesis edilemez. Ne var ki dosya kapsamından, mahkemece geçit tesis edilen arkın paftasına bu niteliğiyle işaretlenip işaretlenmediği duraksamasız anlaşılamamaktadır. Öncelikle, bu husus duraksamaya yer bırakılmaksızın yeniden keşif yapılarak araştırılmalı, geçit tesis edilen yer paftasında ark olarak işlenmişse buradan geçit kurulamayacağı düşünülerek davacının geçit ihtiyacı başka alternatiflerden karşılanmalıdır.
Diğer yandan, yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu doğrultudadır. Kabule göre, geçit eninin krokide ve karar yerinde gösterilmemiş olması da yanlıştır.
Karar, açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 28.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.