YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/12932
KARAR NO : 2013/3144
KARAR TARİHİ : 15.02.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, ücret, fazla çalışma, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 25.03.1998-06.07.2009 tarihleri arasında vakum pompası imalat işçisi olarak 650,00 TL net ücretle çalıştığını, 22.10.2002 tarihine kadar sigorta bildirimlerinin yapılmadığını, iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle sona erdiğini, kıdem tazminatının, yıllık izin ve fazla çalışma ücretleri ile son bir aylık ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, ücret, fazla çalışma ücreti, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak ıslah etmiştir.
Davalı temsilcisi; davacının, davalı şirkette hiç çalışmadığını, şirketin 30.04.2008 tarihinde kurulduğunu, ilk adının CFY Medikal Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. iken 14.04.2010 günü CFY firmasını devralarak Doğan Rem Ltd. Şti. olarak değiştirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının, davalı şirket ile aynı kişilere ait olan ve aynı adreste faaliyet gösteren ve davalı ile arasında organik ve yönetsel bağ bulunduğu tespit olunan dava dışı Doğan Oto Yedek Parça Vakum ve Dev. İml. San. Tic. Şirketine ait işyerinde 25.03.1998-06.07.2009 tarihleri arasında 12 yıl 3 ay 11 gün süre ile çalıştığı, iş sözleşmesinin emeklilik sebebi ile işçi tarafından feshedildiği, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, yıllık izin ücreti alacağı olduğu, son ay ücretinin ödenmediği, fazla çalışma yapıldığının ıspatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2.Kıdem tazminatına ve diğer alacaklara esas alınması gereken süre konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Kıdem tazminatı, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 120. maddesi hükmüne göre yürürlükte bırakılan 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinde kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.
İşçinin işyerinde fiilen çalışmaya başladığı tarih en az bir yıllık sürenin başlangıcıdır. Tarafların iş ilişkisi kurulması yönünde varmış oldukları ön anlaşma bu süreyi başlatmaz. Yine iş sözleşmesinin imza tarihi yerine, fiilen iş ilişkisinin kurulduğu tarih, tazminatına hak kazanma ve hesap yönünden dikkate alınması gereken süreyi başlatacaktır. İşçinin çıraklık ilişkisinde geçen süreler de kıdem tazminatına esas alınacak süre yönünden değerlendirilemeyecektir. Buna karşın deneme süresi, kıdem süresine eklenir.
İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yıllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir.
1475 sayılı Kanun’un 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur.
Somut olayda, mahkemece, davacının , davalıya ait işyerinde 25.03.1998-06.07.2009 tarihleri arasında oniki yıl üç ay onbir gün çalıştığı kabul edilerek alacak ve tazminat hesabı yapılmış ise de, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının, 22.10.2002-06.07.2009 tarihleri arasında altı yıl sekiz ay onbeş gün çalıştığının görüldüğü, 1998-2002 yılları arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu anlaşılmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının aksi davacı tarafından ıspatlanamamıştır. Hal böyle olunca, 1998-2002 yılları arası dışlanarak, 22.10.2002-06.07.2009 tarihleri arasındaki altı yıl sekiz ay onbeş günlük süre için kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti hesabı yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.02.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.