YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/3452
KARAR NO : 2012/21930
KARAR TARİHİ : 03.12.2012

MAHKEMESİ :… Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle, yaşlılık aylığının iptal edildiği tarihten itibaren yeniden ödenmesi gerektiğinin tespitine, 8.241.81-TL’nin tahsilatına ilişkin işlemlerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Dava, yersiz ödenen yaşlılık aylıklarının faiziyle birlikte tahsiline yönelik 06/02/2010 gün ve 943 sayılı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkeme, … SGK İl Müdürlüğünün davacı … hakkında uyguladığı 06/02/2010 tarih ve B.13.2.SSK.4.24.01.00-IX-2’208.02.01’1.963.943 sayılı kararın iptaline karar vermiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 8030 gün 1479 sayılı Kanuna tabi, 123 gün 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının bulunduğu, 600 gün askerlik borçlanması yaparak bunu ödediği, 3201 sayılı yasaya göre de 270 gün borçlanarak bedelini ödediği, 28/11/2008 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması için talepte bulunduğu, Kurum tarafından 28/11/2008 tarihi itibariyle çıkışı yapılarak 01/12/2008 tarihi itibariyle maaş bağlanmasına karar verildiği, davacının dolmuş ile yolcu taşımacılığı işine istinaden vergi kaydının 29/12/1992 tarihinde başladığı ve mükellefiyetinin 29/01/2010 tarihinde son bulduğu, aylık bağlama tarihinde vergi kaydının devam ettiği, Kurum tarafından 06/02/2010 tarihli yazı ile vergi kaydı devam ettiği için bağlanan yaşlılık aylığının kesildiği ve yapılan ödemelerin geri istenildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davacının 28/11/2008 yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde 5510 sayılı Yasa’nın 4/b (mülga 1479 sayılı Yasa) kapsamındaki çalışmalarının devam etmesi nedeniyle 3201 sayılı Yasa’nın 6. maddesinden yararlanarak bağlanan yaşlılık aylığının 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesine göre yersiz ödeme nedeniyle geri alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.
5510 sayılı Yasa’nın 96/1.maddesine göre ” Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;
a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,
b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,
itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.”
28/11/2008 yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde yürürlükte bulunan, 5754 sayılı Yasa’nın 79.maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa’nın 6/B maddesine göre Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan Türkiye’de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primi hakkındaki hükümleri, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlar için uygulanmaz.
3201 sayılı Yasa’nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun’un 15. maddesi ile değiştirilmiş olup Yasa’nın yürürlüğe girdiği 19.06.2010 tarihinden itibaren Türkiye’de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.
Somut olayda, dolmuş ile yolcu taşımacılığı faaliyeti nedeniyle 29/12/1992 tarihinden itibaren vergi mükellefi olan davacının 28/11/2008 yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde bu faaliyetine devam ettiği ve böylece Türkiye’de çalışmaya devam ettiği anlaşılmakla 5754 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa’nın 6/B maddesine göre davacıya yazılı istek tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması mümkün değildir. 3201 sayılı Yasa’nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun’un 15. maddesi ile değiştirilerek Yasa’nın yürürlüğe girdiği 19.06.2010 tarihinden itibaren Türkiye’de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiş ise de bu kuralın Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihten önceki uyuşmazlıklara uygulanması mümkün değildir. Bunun yanında, yazılı istek tarihinde Türkiye’de çalışmaya devam ettiği anlaşılan davacının, 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesine göre Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanarak tahsil ettiği yaşlılık aylığını geri ödemekle yükümlü olduğunu bilmesi gerektiğinden Borçlar Kanunun 63. maddesinden de yararlanamaz. Bu durum Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/06/2012 tarih 2012/21-196 Esas 2012/396 Karar sayılı kararında da belirtilmektedir.
Bu nedenle Kurumun 01/12/2008 tarihinden itibaren ödenen yaşlılık aylığı ve faizinden oluşan toplam 8.241,81 TL’yi 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesine göre geri istemesi yerinde olup davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.