YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/13941
KARAR NO : 2012/9508
KARAR TARİHİ : 30.05.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum’un aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 30.01.1983 – 24.04.1988 ve 11.12.1989-15.10.1996 tarihleri arasında davalı … Başkanlığında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının 30.01.1983 – 24.04.1988 ve 11.12.1989-15.10.1996 tarihleri arasında davalı … Başkanlığında sigortaya tabi işte çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun’un 79/10. maddesinde (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) bu tür hizmet tespit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri resen toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Davacının hizmet tespitine ilişkin istemi kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece resen inceleme yapılması gerektiği açıktır.

Mahkeme tarafından çalışma olgusunun varlığına ilişkin toplanan deliller davacının çalıştığının tespitine yeterli olmadığı gibi dinlenen tanıkların beyanlarıda yetersizdir. Mahkemece yapılacak iş; davacının …’ndaki çalışmalarının ait olduğu dönemlere ilişkin ücret bordrolarının getirtilmesi, oda yöneticilerinin beyanlarına başvurulması ve özellikle ücretin nasıl ödendiğinin belirlenmesi, askerlik yaptığı sürenin araştırılması ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Tarım Bakanlığının temyizine gelince; husumet def’i hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.