YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/4379
KARAR NO : 2010/6732
KARAR TARİHİ : 03.05.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz mal üzerinde irtifak hakkı tesisi ile idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Bilirkişi kurulu rapor ve ek raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.
Şöyle ki;
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda taşınmazın sulu yada kuru arazi olduğu belirtilmemiş, ek raporda ise “sulanabilmesi”ni dikkate alarak taşınmazın sulu tarım arazisi olduğunu kabul ederek buna ait verileri esas almış, ancak münavebeye alınan ürünlerin net gelirinin değerlendirilmesinde ise taşınmazın susuz tarla olduğunu belirterek çelişki yaratılmış ve kapitalizasyon faizini de kuru arazilerde kabul edilen %6 oranı alınarak m² değeri belirlenmiştir.
Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu yada kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.
Somut olayda, taşınmazın fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise kaynağı, suyun kendi doğal akışı ile mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanıyorsa bu suyun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, ayrıca dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı, yapılan sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar araştırılmadan ve ayrıca; Yargıtay’ın yerleşmiş
uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alındığı dikkate alınmadan, dava konusu taşınmazın sulu tarla kabul edilip sulu tarım arazilerinde münavebeye alınabilecek ürününe göre değerlendirme yapıldıktan sonra kapitalizasyon faizinin ise %6 alınması suretiyle değer belirlenmesi doğru görülmemiştir.
Mahkemece yapılacak iş; taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi niteliği açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanmalı; sulu tarım arazisi olduğunun (fiilen sulandığının) belirlenmesi durumunda sulu arazilere ilişkin, kuru tarım arazisi olduğunun anlaşılması durumunda ise kuru arazilerde münavebeye alınacak ürünlere ilişkin İlçe Tarım Müdürlüğünün bildireceği 2008 yılına ilişkin dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatları esas alınarak değerlendirme yapılmalı; kapitalizasyon faizinin ise taşınmazın belirlenecek niteliğine göre açıklanan faiz oranı (suluda %5, kuruda %6) alınarak değerlendirme yapılmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 03.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.