YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10306
KARAR NO : 2010/6717
KARAR TARİHİ : 03.05.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde davalı adına yapılan 24.332,55 Dolar ve 596.216.747 TL. eğitim ve öğretim masrafının tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, gereği yerine getirilmemiştir.
Şöyle ki;
Dava konusu olayla ilgili olarak mahkemece verilen karar Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 14.04.2005 tarih ve 2004/6561 Esas-2005/2290 Karar sayılı kararı ile “döviz cinsinden yapılan masraflarında geçmişteki tarih esas alınıp sadece TL bazında hüküm kurulduğu, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulduğu halde 27.10.2003 günlü ıslah dilekçesinin gözetilmemesinin doğru olmadığı, o halde mahkemece Türk Lirası ve döviz cinsinden yapılan masrafların ayrı ayrı belirlenip sarf tarihlerinden itibaren dava tarihine kadar faizlerinin hesaplanması, Borçlar Kanununun 161/son maddesi uyarınca cezai şart miktarının da belirlenmesi, asıl alacağa dava, cezai şarta ise temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği” belirtilerek bozulmuş, mahkemece de bozma ilamına uyulmuştur. Ancak mahkemece yapılan yargılama sonucunda, bozma ilamında yüklenme senedinin tarihinin 16.11.1998 tarihi olarak belirtildiği, halbuki senet tarihinin 16.11.1988 tarihi olduğu, taahhüdün alındığı tarih itibariyle dövizle borçlanmanın düzenlenmediği, uyulan bozma ilamında taahhüdün yapıldığı tarihin maddi hata sonucu 1998 olarak belirtildiği, bu bozma ilamına uyulmuş olmasının usulü kazanılmış hak oluşturmayacağı gerekçesini ileri sürerek davalıların borcunu Türk Lirası üzerinden hesaplamış ve karar vermiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı …’in eğitim ve öğretim amacıyla yurt dışına gönderildiği konusu çekişmesizdir. Yükümlü davalının yurt dışına giderken 16.11.1988 tarih … yevmiye numaralı ve 16.11.1988 tarih … yevmiye numaralı olmak üzere iki adet yüklenme senedi ile davalı kefillerinde 18.11.1988 tarih … yevmiye numaralı kefalet senedi verdikleri anlaşılmaktadır. Yevmiye numarası belirtilen yüklenme senetlerinin tarihlerinin 1988 yılı olduğu açıktır.
Mahkemece bozma kararına uyulmakla davacı idare lehine usulü müktesep hak oluşmuştur. Usulü müktesep hak davaların uzamasını önlemek, hukuki anlamda istikrar sağlamak ve kararlara genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay inançları ile kabul edilmiş usul hukukunun ana ilkelerinden olup kamu düzeni ile ilgilidir. Bundan sonra mahkemenin yapacağı iş bozma ilamı doğrultusunda işlem yapmak olmalıdır. Bozma ilamında senet tarihinin yanlış yazılmış olması maddi hata niteliğinde ise de, bu maddi hata esaslı bir hata olmayıp, dosyada bulunan senet asıllarında tarih açık olarak belirtilmiştir. Bozma ilamının asıl dayanağı fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulması ve ıslah doğrultusunda işlem yapılmasına yöneliktir. Davanın taraflarınca karar düzeltme yoluna başvurulmadığına göre, bozma doğrultusunda işlem yapılması gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.