YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/3633
KARAR NO : 2012/9984
KARAR TARİHİ : 13.06.2012

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ihtiyati haczin kaldırılması talebinin yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı talebin kabulüne yönelik olarak verilen karar süresi içinde ihtiyati haciz isteyen vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
İhtiyati haciz isteyen vekili, taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarınca karşı tarafın teslim edeceği 20 ton fındık karşılığında peşin ödeme yapıldığını, ancak 10 ton fındığın eksik teslim edildiğini belirterek, 10 ton fındık bedelinin temini amacı ile ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur. Mahkemece talep uygun görülerek ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İhtiyati hacze itiraz eden vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, ihtiyati haciz koşullarının mevcut olmadığını belirterek ihtiyati hacizin kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece, borçlunun yerleşim yerinin … olduğunun sevk irsaliyesi ve dosya kapsamından anlaşıldığı gerekçesi ile yetki itirazı kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Tarafların imzasını içeren 28.9.2011 tarihli satım sözleşmesinde “bu satıştan doğabilecek alıcı ve satıcı arasındaki herhangi bir anlaşmazlık durumunda … mahkemeleri yetkilidir” ifadesi yer almaktadır. Sözleşme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış ise de ihtiyati haciz kararı 19.10.2011 tarihinde verilmiş olup, HMK’nın 448’nci maddesine göre tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla anılan kanun hükümlerinin derhal uygulanması öngörüldüğünden, söz konusu uyuşmazlıkta İİK’nun 50’nci maddesi de gözetilerek HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
HMK’nın “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17. Maddesine göre, “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” Bu hüküm uyarınca sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri kendi aralarında yetki sözleşmesi yapabilirler. Tacir veya kamu tüzel kişisi olmayanlar; kendi aralarında yetki sözleşmesi yapamayacakları gibi tacir veya kamu tüzel kişileri ile de yetki sözleşmesi yapamazlar. Yetki sözleşmesi ile birden fazla mahkeme yetkili kılınabilir. Aksi kararlaştırılmamışsa, sadece sözleşmede belirtilen mahkemelerde dava açılması mümkündür. Somut olayda taraflar tacir olup, yetki sözleşmesi uyarınca … mahkemeleri yetkili kılınmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlıkta sadece … mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilmeden yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.