YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/5753
KARAR NO : 2012/11181
KARAR TARİHİ : 05.07.2012

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

– K A R A R –
Davacı vekili, davalılardan …Eğitim Ltd. Şti.’ye diğer davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefaletleriyle kredi kullandırıldığını, borcun vadesinde ödenmediğini, keşide edilen ihtarnameden sonuç alınamadığını, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz edildiğini belirterek, itirazların iptaline, %40’tan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, asıl borçlu şirket yönünden faizin fahiş olduğunu, kefiller yönünden sözleşmelerin yasal şartları içermediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, icra dosyası, benimsenen 10.03.2010 havale tarihli bilirkişi raporu, toplanan delillere göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkernece “492 sayılı Kanun’un 5766 saylı Kanun’un 11.maddesinin ç bendi ile değişik 123.maddesi gereğince dava konusu işlem yargı harcından istisna edilmekle bu karar nedeniyle harç alınmasına yer olmadığına” dair karar verilmiştir. Her ne kadar davacı banka 5411 sayılı Bankalar Kanunu’nun 140. maddesi gereğince harçtan muaf ise de 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123/son maddesindeki harç istisnası yurtdışından alınacak kredilerin geri dönüşümü ile ilgili işlemlerle sınırlı olmak üzere uygulanmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi’nin 14.01.2010 tarih 2008/81 Esas ve 2010/8 karar sayılı kararı ile Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2010 tarih 2010/12443 Esas ve 2010/471 karar sayılı kararı da bu yöndedir.
Harç; bazı kamu hizmetlerinden yararlanan ve hatta kanun hükmü ile yararlanmak zorunda bırakılan özel ve tüzel kişilerin,özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmaları amacıyla konulan ve zor unsuruna dayanan mali yükümlülüklerdir. (Pınar, Burak: Yargı ve İcra Harçları, … 2009, S.1 -3)
Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar ve bu giderlerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.
Nitekim Yargıtay bir içtihadı birleştirme kararında; harç, devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilan durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir (16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt Birl. K.).
Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere harcın alınması ve tamamlanması yanların isteğine bırakılmayıp bu yönün resen gözetilmesi gerekmektedir.
Somut olay bakımından davanın kabulü oranında davalı tarafa nispi karar harcının yükletilerek hazineye gelir yazılması gerekirken, dava konusu işlemin harçtan müstesna kılındığı kabul edilerek harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre, davalıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.