YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/15013
KARAR NO : 2012/8500
KARAR TARİHİ : 05.06.2012
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı …, 22.03.2004 tarihli dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği, … köyü, Eldirek Deresi mevkiinde bulunan 1167 ve 1168 sayılı parseller içinde kalan 3000 m2 yüzölçümündeki taşınmazın, kendisine ait olduğu, Hazine adına tespitinden önce yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının oluştuğu iddiasıyla, bu bölümün tapu kaydının iptali ile adına tapuya tescilini istemiştir. Mahkemece, Orman Yönetimi ve … Belediyesi aleyhine açılan davanın reddine, Hazine aleyhine açılan davanın kabulüne, … Eldirek Deresi mevkiinde bulunan 1167 sayılı parselin tapu kaydının iptaline ve taşınmazın 20/107 payının davacı adına, bakiye payın ise, Hazine adına tesciline karar verilmiş, mahkemece verilen bu ilk hüküm, davalı Hazinenin temyizi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuştur.
Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 26.06.2008 tarih 2008/6055-9277 sayılı bozma kararında özetle, “Kesinleşmiş orman kadastro tutanak ve haritalarının uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporlarıyla … 1167 sayılı parselin bilirkişi krokisinde (B) ile gösterilen 3691,75 m² yüzölçümündeki bölümünün kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları dışında bırakıldığı, ziraat uzmanı bilirkişi ve jeolog bilirkişi raporlarıyla da dere yatağı ya da devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diğer yerlerden olmadığı, davacı gerçek kişi yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğunun belirlendiği gerekçesiyle bu bölüme ilişkin davanın kabulüne ve bu bölümün paylandırılması suretiyle 1167 sayılı parselin 20/107 payının davacı adına tesciline karar verilmişse de;
… 1167 sayılı parselin bulunduğu alan, 1978 yılı arazi kadastrosunda dere yatağı olarak tapulama dışı bırakıldığı, imar ve ihya edilmediği sürece kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceği halde, 1167 sayılı parselin davaya konu 3691,75 m² yüzölçümündeki bölümünün imar ve ihya edilip edilmediği, edildi ise, tarihi ve sonrasında ne şekilde, kimin tarafından kaç yıl süreyle zilyet edildiği hususlarında yerel bilirkişi ve tanıkların somut olaylara dayalı bilgileri sorulmamış, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde kalıcı bir dere ıslah çalışmasının yapılıp yapılmadığı, yapıldığı ise, tarihi yöntemince ilgili kuruluşlardan araştırılmadan, çekişmeli taşınmazın dere yatağı olmadığını bildiren yetersiz jeolog bilirkişi raporu esas alınmıştır.
2011/15013- 2012/8500
O halde, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde Eldirek Deresini ıslah için kalıcı bir çalışma yapılıp yapılmadığı yada proje gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ilgili yönetimlerden sorulmalı, 1167 sayılı parselin tapuya tescilinden önce idare tarafından yapılan idarî soruşturma ve incelemeye ilişkin belgeler ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri gösteren eski ve yeni tarihli memleket haritaları, hava fotoğrafları ile imar planlarının yapımında kullanılan havadan çekilmiş şehir fotoğrafları getirtilmeli, önceki bilirkişiler dışında bir jeolog, bir ziraat uzmanı ve bir harita mühendisi bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte getirtilen belgeler, harita ve fotoğraflar uygulanarak çekişmeli taşınmaz bölümünün bu belge, harita ve fotoğraflarda ne şekilde nitelendirildiği saptanmalı, orman bilirkişi ve harita mühendisi bilirkişi vasıtasıyla çekişmeli taşınmaz bölümünün krokisi ile getirtilen memleket haritaları ve hava fotoğrafları ile şehir fotoğrafları çakıştırılarak, çekişmeli taşınmaz bölümünün bu harita ve fotoğraflarında ne şekilde nitelendirildiği saptanmalı, orman bilirkişi ve harita mühendisi bilirkişiye çekişmeli taşınmaz bölümünün ölçeği getirtilen harita ve fotoğrafların ölçekleri ile eşitlenerek çakıştırılmak suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümünün bu haritalar ile fotoğraflardaki konumunu göstermeleri istenmeli,
Jeolog bilirkişiye inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmaz bölümün öncesinde ve halen dere yatağı olup olmadığı, kalıcı dere ıslah projesi yapılıp yapılmadığı, kalcı proje yok ve geçici tedbirler alınmışsa, dereyi besleyen havzanın genişliği ve debi gözetildiğinde çekişmeli taşınmaz bölümünün dere yatağı olup olmadığı yönünde teknik bulgular içeren rapor alınmalı,
Ziraat uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmaz bölümünün imar ve ihya edilip edilmediği, edildi ise, imar ve ihyanın ne zaman bittiği ve ne şekilde imar ve ihya edildiği, halen ne şekilde zilyet edildiği, zilyetlik şeklinin taşınmazın ekonomik amacına uygun olup olmadığı, imar ve ihyadan sonraki zilyetlik süresi, taşınmazın toprak bileşenleri ve yapısı, bitki örtüsü ve muhdesatlar konusunda teknik bulgulara dayalı rapor alınmalı, aynı konularda özellikle imar ve ihyanın şekli ve bittiği tarih ile zilyetlik süresi ve şekli konularında yerel bilirkişi ve varsa tanıkların, somut olaylara dayalı bilgileri sorulmalı ve oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
Kabule göre, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilebilecek yerlerden olduğu belirlenen ve fen bilirkişi krokisinde (B) ile gösterilen 3691,75 m² yüzölçümündeki bölüm ile ham toprak olduğu saptanan çekişmeli taşınmaz bölümünün de yer aldığı 1167 sayılı parselin ham toprak niteliğiyle tapuda kayıtlı diğer bölümü ile yüzölçümlerine göre pay ve payda belirlenmek suretiyle paylı olarak Hazine ve davacı adına tesciline karar verilmesi doğru olmadığı”gereğine değinilmiştir.
Mahkemece; bozma kararına uyulduktan sonra … ve Orman Yönetimi aleyhine açılan davanın reddine, davalı Hazineye karşı açılan davanın ise, kabulüne ve dava konusu, … köyü, 1167 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile gösterilen 3352,39 m²’lik bölümün tapu kaydının iptali ile davacı gerçek kişi adına tapuya kayıt ve tesciline, bakiye kısmın Hazine üzerinde bırakılmasına karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tespit tarihinden önce 1948 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 1975 yılında yapılıp 02.10.1975 tarihinde ilan edilerek itirazsız yerlerde 02.10.1976 tarihinde itirazlı yerlerde ise, komisyon incelemelerinden sonra 06.09.1979 tarihinde ilan edilerek 06.09.1980 tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 1744 sayılı Yasa ile değişik 6831 sayılı Yasanın 2. madde uygulaması mevcuttur.
2011/15013- 2012/8500
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde genel kadastro 1978 yılında yapılıp kesinleşmiş, çekişmeli taşınmaz bu işlemde Eldirek deresi yatağı olarak tapulama dışı bırakılmış, 10.09.2002 tarihinde ihdasen Hazine adına ham toprak olarak tescil edilmiştir.
Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi uyarınca harç alınmasına yer olmadığına 05/06/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.