YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/20019
KARAR NO : 2010/2566
KARAR TARİHİ : 02.03.2010
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi katılan … YÖNETİMİ vekili ile HAZİNE vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında davaya konu … Köyü 731 parsel sayılı taşınmaz, zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı …ve arkadaşları dava konusu taşınmazın, …… Köyünde öncesinde 3 … arazisine ait tapu kayıtları kapsamı içerisinde kaldığını, tapuların dış hudutlarının Çilecik Gediği, Taşbükü İskelesi, Kocaalan, Balandağı, …, Mezar Gediği, Karadağ, … Çiftliği, İnbükü dışındaki Dikili Taş, Kırvasil Çiftliği ve Gölenya Beli olduğunu ve bu hudutların askeri haritalarda yer aldığını davalı veya mirasbırakanlarının 1952 yılına kadar bu araziyi % 25 hâsılat kirası vererek fer’i zilyet sıfatıyla tarım arazisi olarak kullandıklarını,ancak hukuk dışı eylemlerle taşınmaza sahiplenmeye çalıştıklarını, geldi kayıtlarında icareteynli vakıf olarak … tapu kaydının 1961 yılında taviz bedeli ödenmek sureti ile vakıfla ilişiğinin kesildiğini, bu vakıfların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, kadastro çalışmaları sırasında ise bilirkişilerin gerçekleri sakladıklarını, sabit hudutlu olmaları nedeniyle miktarına itibar edilmesi gereken tapuların kapsamındaki ormanların, 4785 Sayılı Kanunla devletleştirilmesinden dolayı bunların bedelleriyle ilgili olarak …Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davanın devam ettiğini ileri sürerek komisyon kararının iptali ile taşınmazın tapu malikleri adına tescili istemiyle dava açmışlardır. ORMAN YÖNETİMİ, davaya taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek orman niteliğinde, HAZİNE devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiasıyla Hazine adına tescili, … VE … … ise, davacı Ayten Şereflinin murisleri …, … ve … Münir Şereflinin, dava dışı … … isimli kişiye satmayı vaat ettikleri yerlerin bu defa anılan kişi tarafından 1991 ila 1994 yıllarıarasında düzenlenen sözleşmelerle kendilerine satışın vaat edildiğini belirterek Ayten’e ait payın 1/2 oranında adlarına tescili istemiyle davaya katılmışlardır.
Davalı ise, taşınmazın kendisine ait olduğunu; davacıların taşınmazda malikiyetlerinin söz konusu olmadığını, dayandıkları tapu kaydının hukuken geçerli bir tapu kaydı olmadığını bu nedenle de davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.
Mahkemece, davacılar …ve arkadaşlarının DAVASININ REDDİNE, katılan davacı … YÖNETİMİNİN DAVASININ KISMEN KABULÜNE, davaya konu taşınmazın krokide (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümünün orman olarak hazine adına tesciline, (B) ile gösterilen 22079,53 m2 yüzölçümündeki bölümünün TESPİT GİBİ TESCİLİNE, katılan … … ve … …’ın dava dilekçelerinin GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE karar verilmiş, hüküm katılan … YÖNETİMİ vekili ile davacı gerçek kişiler vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22/3/2007 gün ve 2004/6514-2007/3653 sayılı kararı ile “Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli olmadığından yeniden keşif yapılarak, 1967 yılında
-2-
2009/20019-2010/2566
yapılan orman kadastrosunun uygulanması suretiyle taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığının saptanamayacağı, sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekeceği ve 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet Ormanları belirlendiği, 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanların devletleştirildiği, devletleştirilen ve iadeye tabi olmayan ormanlara ait tapu kayıtlarının hukuki değerlerini yitireceği, Orman Yönetiminin katılımı olmaksızın oluşan tapu kayıtlarının Yönetimi bağlamayacağı, 6831 Sayılı Yasanın 3373 Sayılı Yasa ile değişik 1/F maddesinin, öncesi orman olmayan taşınmazlar bakımından söz konusu olacağı, Tapu kayıtları bu kayıtlara dayananların yararına olduğu kadar, aleyhine de delil oluşturacağı, 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince değişebilir nitelikteki tapu kayıtlarının kapsamının yüzölçümüne değer verilerek saptanacağı, kaydın yüzölçümü ile geçerli asıl kapsamı orman değil ise, kayıt fazlasının ormandan açılmış olduğunun kabul edileceği, kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları dışında bile olsa, orman içi açıklıkların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceği, yine doğal ve kültürel sit alanları ile bunların koruma alanlarının zilyetlik yoluyla edinilemeyeceği, düşünülerek taşınmazın niteliği belirlenmesi, kesinleşmiş mahkeme kararlarının tarafı olmayan Orman Yönetimini bağlamayacağı, devlet ormanlarının mülkiyeti Hazineye, kullanma hakkının Orman Genel Müdürlüğüne ait olduğu nazara alınarak, devlet ormanlarına ilişkin sav ve savunmaların Hazine ve Orman Yönetimi tarafından ayrı ayrı yapabileceği gibi birlikte de yapılabileceği gözetilerek toplanan deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak, davacılar …ve arkadaşlarının, katılan davacı … YÖNETİMİNİN ve HAZİNENİN DAVASININ REDDİNE, davaya konu taşınmazın TESPİT GİBİ TESCİLİNE, 3.derece doğal SİT alanında kaldığının beyanlar hanesinde gösterilmesine, katılan … … ve … …’ın dava dilekçelerinin GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ ile görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren en geç 10 gün içerisinde başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili …ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, karar verilmiş, hüküm katılan … YÖNETİMİ vekili ile HAZİNE vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde … serisi olarak, 1967 yılında yapılıp tesbit tarihinden önce kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 22 numaralı orman kadastro komisyonunca 1981 yılında yapılıp 24.07.1981 tarihinde ilan edilerek 24.07.1982 tarihinde aplikasyon ve 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması ve 1988 ila 1990 yıllarında yapılıp 08.07.1991 tarihinde ilan edilerek dava tarihinden önce kesinleşmemiş olan aplikasyon ve 2896 ve 3302 Sayılı Yasalar ile değişik 2/B uygulaması vardır.
Mahkemece yapılan araştırma inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; bir örneği dosyada yer alan orman kadastro haritası ile davaya konu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin uzman bilirkişi krokisindeki orman sınır hatlarında uyumsuzluk bulunduğu, karar dayanak alınan orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın kısmen yeşil renkli meyvelik kısmen de açık alanda yer alan orman sayılmayan yer olduğu belirtilmiş ise de ekli memleket haritası örneğinde meyvelik olduğu belirtilen yeşil bölümlerin çevredeki ormanlar ile hiçbir farklı işaret taşımadığı, eski tarihli hava fotoğrafında yapılacak inceleme ile bu alandaki ağaçların cinsi ve yaşı da saptanmadığı için memleket haritasında yeşil renkte görünen alanların gerçekten meyve ağaçları mı yoksa orman ağaçları mı olduğu yolunda duruksama oluşmaktadır. Bundan ayrı; mahkemece bozmadan önceki kararda, davacılar …ve arkadaşlarının DAVASININ REDDİNE, katılan davacı … YÖNETİMİNİN DAVASININ KISMEN KABULÜNE, davaya konu taşınmazın krokide (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümünün orman olarak Hazine adına tesciline, (B) ile gösterilen 22079,53 m2
-3-
2009/20019-2010/2566
yüzölçümündeki bölümünün TESPİT GİBİ TESCİLİNE karar verildiği ve anılan kararın tespit maliki davalı tarafından benimsenerek temyiz edilmediği, bu suretle (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümü ile ilgili olarak tespit maliki davalı aleyhine, Orman Yönetimi lehine kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmış olup, mahkemece bu husus gözetilmeksizin (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümünün de tespit gibi davalı kişi adına tesciline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu, yine davaya konu taşınmaza komşu parsellerin tespit dayanağı dayandığı tapu kayıtlarının, …Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/ 153 E. – 1979/171 K. sayılı tescil ilamı gereğince tapuya tescil olunduğu; krokisinin bulunduğu tapu kayıtlarının dayanağı tescil krokisinin uygulanması sonucu eldeki davaya konu taşınmazın, komşu parsellerin dayanak tapularının edinme nedeni olan tescil davasında keşfinin yapıldığı tarihteki konumunun belirlenmesi önem taşımaktadır.
Bu nedenle; mahkemece, önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu … memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte 2 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6831 Sayılı Orman Yasasına Göre Orman Kadastrosu ve Aynı Yasanın 2/B Maddesinin uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde … “orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır. Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde … esaslar göz önünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda … mevkii, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeği çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı, ilk orman kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde yukarıda … Yönetmelikler ile Teknik İzahnamelerde … tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceği düşünülmelidir. Krokide (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümü ile ilgili olarak tespit maliki davalı aleyhine, Orman Yönetimi lehine kazanılmış hak oluştuğu gözetilmelidir.
Yapılan uygulama sonucu orman kadastro sınırı dışındakı bölümler var ise, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında da belirtildiği üzere, 3116 Sayılı Yasanın 5 ve devamı maddeleri ile 6831 Sayılı Yasanın değiştirilmeden önceki 7. ve devamı maddeleri gereğince ilçe ve köy idari sınırları ile bağlı kalınmaksızın seri usulüne göre devlet ormanlarının kadastrosu yapılması öngörüldüğü, 6831 Sayılı Yasanın kimi maddelerini değiştiren 1744 Sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 04.07.1973 tarihinden sonra belde ve köy idari sınırları esas alınmak suretiyle bu sınırlar içinde kalan tüm ormanları kapsayacak biçimde orman kadastrosunun yapılmasının zorunlu hale getirildiği neden 1967 yılında kesinleşen orman kadastrosu ile orman sınırı dışında kalan taşınmazın orman olup olmadığı ve hukuki durumu kesinleşmiş tahdit haritasının uygulanmasıyla çözümlenemeyeceği sınır dışında kalan taşınmazların orman niteliğini ve hukuki durumunun 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi
-4-
2009/20019-2010/2566
gerektiğinden ve yukarıda anlatılan nedenlerle mahkemece bu konuda yapılan inceleme yetersiz olduğundan, en eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli;hava fotoğrafında taşırmazın üzerinde ağaç görünmekteyse bu ağaçların cinsi ve kapalılığı saptanmalı 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli,zirai bilirkişi tarafından taşınmazın üzerinde bulunduğu beyan edilen 189 adet ağacın fiilen zeminde taşınmazın hangi bölümlerinde yer aldığı saptanıp kroki üzerinde gösterilmeli ve hava fotoğrafındaki bulgular ile örtüşüp örtüşmediği denetlenmeli, davaya konu taşınmaza komşu parsellerin tespit dayanağı dayandığı tapu kayıtlarının, …Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/ 153 E – 1979/171 K sayılı tescil ilamı gereğince tapuya tescil olunduğu; krokisinin bulunduğu tapu kayıtlarının dayanağı tescil krokisinin uygulanması sonucu eldeki davaya konu taşınmazın,komşu parsellerin dayanak tapularının edinme nedeni olan tescil davasında keşfinin yapıldığı tarihteki konumunun belirlenerek,o tarihte zilyetlikle kazanmaya elverişle taşınmaz olup olmadığı belirlenmeli, ayrıca krokide (A) ile gösterilen 2348,15 m2 yüzölçümündeki bölümü ile ilgili olarak tespit maliki davalı aleyhine, orman yönetimi lehine kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeli,yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin ve Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 02/03/2010 günü oybirliği ile karar verildi.