YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/15816
KARAR NO : 2011/1648
KARAR TARİHİ : 23.02.2011

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan … tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Orman Yönetimi, 26/05/2008 tarihli dilekçe ile açtığı davada; 5304 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan kadastro çalışmalarında, … beldesi … mahallesinde 136 ada 1 sayılı orman parseli içinde 291 ile 295 nolu orman sınır hattı ile çevrelenerek orman sınır hattı dışında bırakılan ekli krokide gösterilen taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu halde, orman alanı dışında bırakıldığını ileri sürerek bu alanların orman sınırları içine alınarak orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescilini istemiştir. Davaya konu yer hakkında 136 ada 4 parsel numarası verilerek ve Kadastro Mahkemesinde orman kadastrosuna itiraz davasına konu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılıp kadastro tespit tutanağı düzenlenerek 3402 Sayılı Yasanın 5. maddesi gereğince mahkemeye gönderilmiş, zilyedi davaya dahil edilerek davaya devam edilmiş ve mahkemece, davalılar Mal Müdürlüğü ve Yavuzkemal Belediyesine karşı açılan davada her iki davalı yönünden de dava konusu taşınmaz bakımından taraf sıfatlarının bulunmadığı gerekçesiyle husumet yokluğundan reddine, davalı …’a karşı açılan davada ise kabulüne ve davalı … ve Kadın’dan olma, 05/06/1950 Hapan doğumlu … adına yapılan kadastro tespitinin iptali ile ada ve parsel numarası, miktarı, yüzölçümü baki kalmak kaydıyla dava konusu taşınmazın orman niteliği ile hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu … ili … ilçesi … köyü 136 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ada ve parsel numarası aynı kalmak kaydıyla orman niteliği ile hazine adına tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davalılardan … tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.Şöyle ki, hükme dayanak alınan orman bilirkişi raporunda, 1960 tarihli memleket haritasında dava konusu taşınmaz yeşil fona … ve geniş yapraklı ağaç sembolleri temsil edilen ormanlık alanlar içerisinde kaldığı ifade edilmiş ise de, rapora eklenen 1960 tarihli memleket haritası örneğinde ise dava konusu taşınmaz kısmen yeşil kısmen açık alanda gösterildiği gözlemlenmiştir. Ayrıca davacı tarafın dayandığı Mart 1974 tarih 15 sıra nolu tapu kaydının ilk tesisinden itibaren sıra izler biçimde tüm geldi ve gittileri getirtilmemiş ve tapu kaydının başka parsellere revizyon görüp görmediği araştırılmamıştır. Yapılan keşifte de tapu kaydı usulünce uygulanmamıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu ve yapılan tapu kaydı uygulaması yetersizdir. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir.
13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.
O halde, öncelikle dayanılan tapu kaydı ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile birlikte bulunduğu yerden getirtilmeli, tapunun başka parsellere revizyon görüp görmediği tapu sicil ve kadastro müdürlüğünden sorulmalı; dava konusu taşınmazı ve geniş çevresini gösteren genel arazi kadastro paftası ve eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtildikten sonra, önceki bilirkişiler dışında serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde, orman mühendisi, tarım uzmanı ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmemiş tahdit söz konusu olduğuna göre, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanacak tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren, ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; ayrıca, yukarıda değinilen diğer belgeler uzman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; memleket haritası ve kadastro paftası ölçekleri eşitlenip biribiri üzerine aplike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre, konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, güçlü delil niteliğindeki önceki kararın dayanağı orman bilirkişi raporları ile çelişki olursa giderilmelidir.
Bu şekilde yapılan incelemede taşınmazın orman toprağı yada orman sayılan yerlerden olmadığının saptanması halinde; Mart 1974 tarih 15 sıra numaralı tapu kaydı tarafsız ve olabildiğince yaşlı yerel bilirkişi yardımıyla yerine uygulanmalı, bilirkişi tarafından bilinmeyen sınırlar yönünden taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan her sınır hakkında ayrıntılı ve inandırıcı bilgi alınmalı, getirtilecek komşu parsel dayanakları ile bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu denetlenmeli; 3402 Sayılı Yasanın 20/c, 21, 32/3’üncü maddeleri gözönünde bulundurularak … bilirkişisinden, keşfi izlemeye olanak verecek biçimde ayrıntılı rapor ve birleşik kroki düzenlettirilmeli; resmi belgelere dayalı olarak uzman orman bilirkişisinin yapacağı incelemede taşınmazın öncesi orman sayılan yerlerden olduğunun saptanması halinde, tapu kaydı bu yere uysa bile 4785 Sayılı Yasaya göre devletleştirildiği ve tapu kayıtlarının hukuki değerini yitireceği ve 5658 Sayılı Yasaya göre de çevresinin ormanla çevrili olması nedeniyle iade koşullarının bulunmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Tüm bu olgular birlikte düşünüldükten sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmedir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı …’ın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 23/02/2011 günü oybirliği ile karar verildi.