YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5380
KARAR NO : 2010/6417
KARAR TARİHİ : 13.05.2010

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itirazdavasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında … Köyü 101 ada 1 parsel sayılı 981 hektar 2097,18 m² yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden orman niteliğiyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı, birleşen dosya davacıları ve katılan davacılar zilyetliklerinde bulunan taşınmazlarının orman parseli içerisinde bırakıldığı iddiasıyla dava açmışlardır. Mahkemece; 2005/595 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (C) ile işaretli 8955,90 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … ve … adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, 2005/596 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (B) ile işaretli 11497,99 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … ve … adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, 2005/605 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde A ile işaretli 5501,67 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/606 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 4668,30 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/607 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 6553,67 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/611 esas sayılı ve birleşen 2005/626 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 2603,65 m² kısım ile (B) ile gösterilen 5581,66 m² kısımlarının iptali ile tarla niteliğiyle … ve … adlarına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/615 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde A ile işaretli 4190,54 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/617 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 2764,79 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/621 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 3096,90 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/624 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 6202,97 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/632 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 5242,10 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/627 esas sayılı ve birleşen 2005/628 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 4475,72 m² kısım ile (B) ile gösterilen 7755,57 m²
kısım ve (C) ile gösterilen 7164,30 m² kısımlarının iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2005/614 esas sayılı ve birleşen 2005/616 esas sayılı davanın kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde C ile işaretli 5744,30 m² kısım ile (D) ile gösterilen 8554,24 m² kısım, (E) ile gösterilen 2221,61 m² kısım, (F) ile gösterilen 1128,37 m² kısımlarının iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, bu dava dosyasının katılan davacısı … tarafından dava konusu edilen … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 2937,29 m² kısım ile (B) ile gösterilen 1716,73 m² kısımlarının iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, 2007/5 esas sayılı davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 3495,11 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, …’ın Kabak Kütük Mevkiindeki tarla ile ilgili davasının feragat nedeniyle reddine, 2005/604 esas sayılı davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 3785,45 m² kısım ile (B) ile gösterilen 6399,65 m² kısımlarının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, …’un 1. sıradaki kısımla ilgili davasının feragat nedeniyle reddine, 2005/602 esas sayılı davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 101 ada 1 nolu parselin … bilirkişinin 29.08.2008 tarihli krokisinde (A) ile işaretli 71229,79 m² kısmının tespitinin iptali ile tarla niteliğiyle … adına tapuya kayıt ve tesciline, (B) ile gösterilen 1565,24 m² kısımla ilgili davasının reddine, karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesine göre yapılmıştır.
Mahkemece, çekişmeli taşınmazların eski tarihli memleket haritası ve … fotoğrafında orman olmayan açık alan olarak görüldüğü, davacılar, birleşen dosya davacıları ve katılan davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle taşınmaz edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle asıl dava ve birleşen davaların kabulüne, birleşen 2007/5 esas sayılı ve 2005/602 esas sayılı davaların ise kısmen kabulüne karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.Şöyle ki; raporu hükme dayanak alınan orman bilirkişi tarafından dava konusu taşınmazların memleket haritası üzerinde yerlerinin ayrı ayrı elle işaretlendiği,kadastro paftası ölçeği memleket haritası ölçeğine çevrilerek komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterilmediği, ayrıca memleket haritasındaki konumları yönünden orman içi açıklık niteliğinde olup olmadıklarının değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.
6831 Sayılı Yasanın 17/2. maddesinde açıklanan orman içi açıklık niteliğinde olduğu, gerek 26.05.1958 tarihli Orman Tahdit ve Tescil Talimatnamesinde gerekse 25.06.1970 günlü Resmi Gazetede yayınlanan 31.05.1970 gün ve 531 sıra no’lu Orman Tahdit ve Tescil Yönetmeliğinin 33/3 ve 19.08.1974 günlü Resmi Gazetede yayınlanan 25.07.1974 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 40/A ve 30.05.1984 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 30/1 ve 02.09.1986 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23/1 ve 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26/a maddesinde “… 6831 Sayılı Yasanın 17. maddesinde yer alan orman içinde bulunan doğal olarak ağaç ve ağaççık içermeyen, genel olarak otsu bitki veya bazı durumlarda yer yer odunsu bitkiler içeren açıklıkların orman olarak sınırlandırılacağı” öngörülmüştür.
6831 Sayılı Yasanın 17. maddesi, orman içi açıklıklarda tarım ve inşaat yapılmasına, hayvancılık amacı ile ağıl yapılmasına, bu kesimlerin özel mülke dönüşmesine izin vermez.
6831 Sayılı Yasa, madde: 17/1-2
Devlet ormanları içinde bu ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılacak her nevi bina ve tesisler müstesna olmak üzere; her çeşit bina ve ağıl inşaası ve hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması ve tarla açılması, işlemesi, ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır.
Devlet Ormanlarının herhangi bir suretle yanmasından veya açıklıklarından faydalanılarak işgal, açma veya herhangi şekilde olursa olsun kesme, sökme, budama veya boğma yollarıyla elde edilecek yerlerle buralarda yapılacak her türlü … ve tesisler, şahıslar adına tapuya tescil olunamaz. Buralara doğrudan doğruya orman idaresince el konulur. Yanan orman alanlarındaki her türlü emval Orman Genel Müdürlüğünce değerlendirilir (03/07/2004 gün ve 5112 Sayılı Yasa ile değişik hali).
Yasa metninden açıkça anlaşıldığı gibi, hangi nedenle olursa olsun orman içi açıklıklarda tarım, inşaat ve hayvancılık yapmak amacı ile ağıl yapılamaz. Bu tür yerler özel mülk olamaz. Yönetim derhal el koyma hakkına sahiptir. Orman içi açıklıklardan yararlanabilmek için zorunlu olarak orman kullanılacaktır. Bu kullanım nedeniyle … açma, genişletme, yangın oluşması önlenemeyecek ve orman bütünlüğü bozulacaktır.
Ayrıca, bu tür taşınmazların öncesinin orman olma zorunluluğu yoktur. Zira, öncesi orman olan ve ormandan açılan taşınmazlar, 6831 Sayılı Yasanın 1. maddesi ve Yargıtay uygulamaları gereği oluşan kesin içtihatlara göre zaten orman sayılmaktadır. 17. maddede tanımı yapılan olgu, öncesi orman iken açılan yerlerle beraber ayrıca [HANGİ NEDENLE OLURSA OLSUN ORMAN İÇİ AÇIKLIKLARIN KAZANILAMAYACAĞI İLKESİNİ İÇERMEKTEDİR VE AMACI ORMAN BÜTÜNLÜĞÜNÜ KORUMAKTIR]. Bu tür yerlerin 15.07.2004 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 26/a maddesi gereğince orman olarak sınırlandırılması gerekir.
Yasa koyucu ayrı bir kavram oluşturmuş ve hangi nedenle olursa olsun orman içi açıklıklarda tarım ve inşaat ile özel mülke dönüşme yolunu kapamıştır. Bu itibarla, dava konusu taşınmazın memleket haritasında açık alanda gözükmesi bu olguyu değiştirmez. Etrafı ormanla çevrili olan taşınmazlar, özel mülke dönüşüp tarım ve inşaata açıldığında orman bütünlüğünün bozulacağı tartışmasızdır. Dairemizin bu yoldaki kararları Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ve yerleşik kararlar halini almıştır [Y.H.G.K.’nun 10.12.1997 gün ve 1997/20-830/1034, 10.12.1997 gün ve 1997/20-808/1039, 22.10.2003 gün ve 2003/20-665/614 sayılı ve yine orman kadastrosunun kesinleştiği tarihten sonra 20 yıldan fazla süre geçse dahi orman içi açıklık konumunda olan taşımazların zilyedlik yoluyla kazanılamayacağı konusundaki 11.10.2004 gün ve 2004/7-531-582 sayılı kararları].
Tapu ve zilyetlik yoluyla kişi ve kurumların ormandan toprak kazanmasını sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları da Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Ayrıca; orman içi açıklık ve boşluklar ile orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan funda ve makilik alanlar, yasa gereği orman sayıldığı için, 15.07.2004 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesinin (a) ve (j) bentleri gereğince Devlet Ormanı olarak sınırlandırılması öngörülmüştür. Bu tür yerler zilyetlik yolu ile kazanılamaz ve özel mülk olarak tescil edilemez.
O halde mahkemece, öncelikle; eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile komşu parsel tutanakları da ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak
yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazların konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının (1/5000 ve 1/25000 ölçekli olarak ayrı ayrı) ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde ve … Köyü 101 ada 1 nolu orman parseline ait kadastro paftası üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli); yukarıda değinilen diğer belgeler … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, taşınmazların 6831 Sayılı Yasanın 17/2. maddesinde açıklanan orman içi açıklık niteliğinde olup olmadığı değerlendirilmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak … biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Kabule göre de; H.Y.U.Y’nın 74. maddesi gereği hakim tarafların talepleri ile bağlı olup, talepten fazlasına hükmedilemeyeceği gözetilmeden 2005/ 604-607-611-614-615-624-627 ve 628 esas sayılı dosyalarda talepten fazlasına karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 13.05.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.