YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13241
KARAR NO : 2012/17639
KARAR TARİHİ : 26.11.2012
Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat – alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı karşı davalı …Elektronik San. Tic. A.Ş vekili ile davalı karşı davacı … Ev Aletleri San. Tic. A.Ş vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. …, vek. Av. …, vek. Av. … ile davalılardan … Ev Aletleri San. Tic. A.Ş vek. Av. Burcu Sırataş ile tüm davalılar vek. Av. … ile vek. Av. …’in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, müvekkili şirketin 1972 yılında “kahverengi” ev araçlarının üretimi ve satışı için kurulan bir şirket olduğunu, 1995 yılı itibariyle %30 pazar payına sahip bulunduğunu, davalılardan (… Almanya) şirketi ile 27.09.1995 tarihinde ortak olarak (… PEG) adlı şirketin kurulduğunu, bilahare 02.09.2003 tarihinde müvekkiline ait hissenin tamamının … Almanya’ya satıldığını ve ortak şirketin … Türkiye adını aldığını ve aralarında adi ortaklı şeklide bir ilişki oluştuğunu, 08.10.2003 tarihinde de munhasır dağıtıcılık akdi imzalandığını, davalı … Türkiye’nin müvekkilince üretilen kahverengi ev eşyasının pazarlanmasını üstlendiğini, buna göre ürün pazarlanmasında da en iyi gayret ve özeni göstermekle, pazar payını büyütmekle, yıllık ve 3 aylık sipariş tahmin formlarını vermekle, en iyi rakamı yapmakla yükümlü olduğunu ancak davalı … Türkiye’nin açıklanan edimlerini yerine getirmediğinden, pazar kaybı nedeniyle 87.301.885 USD reklam kar kaybı hammadde finansmanı için 30.975.023 USD ilave zarar, atıl stok satışından doğan 66.289.164 USD zarar, zararların karşılanması için kullanılan krediler için ödenen faiz 6.444.093 USD, garanti süresi 2 yıl olduğu halde teminatın 3 yıla çıkartılmasında doğan 8.211.111 USD zarar” Telefunken Markası için ödenen avans ücreti 500.000 USD yeterli reklam yapılmadığı için ilave zarar 16.503.366 USD, ihracat desteği zararı 28.196.683 USD, verimlilik zararı 7.317.770 USD, elde edilemeyen gelirlerin faiz kaybı açıklanan kalemleri için 14.499.713 USD, 1.814.105 USD, 3.924.566 USD, 1.034.790 USD marka değeri kaybı 30.000.000 USD marj farkı zararı 23.635.489 USD olmak üzere toplam 326.697.758 USD zarara uğradıklarını, davalı … Türkiye’nin bu zarardan doğrudan diğer davalıların ise zararın doğumuna iştirak etmekten dolayı sorumlu olduklarını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000.000 USD maddi zarar 10.000.000 USD manevi zararın tahsilini talep etmiştir.
Davalılar vekili, hisse devir anlaşmaları sonucu … Türkiye’nin kurulduğunu ve tarafların kuruluş öncesi için birbirlerini ibra ettiklerini, bilahare 08.10.2003 tarihinde davacı ile … Türkiye arasında dağıtım akdinin imzalandığını, … Almanya…ve …’in dağıtım sözleşmesinde taraf olmadıkları için husumet yöneltilemeyeceğini … Türkiye’nin dağıtım sözleşmesindeki tüm edimlerin yerine getirdiğini davacı şirketin kötü yöneltilmesi sonucu zor durumda kaldığını ve iflasının ertelenmesini talep ettiğini, bu durumun sözleşmeye göre akdin haklı nedenle feshini gerektirdiğini ve sözleşmenin 27.05.2008 tarihli ihtar ile fesih edildiğini talep edilen zararın hayali olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiş, karşı davalı ile 25.01.2002 tarihli sözleşme ile davacıya avans olarak verilen 10.000.000 USD’nin akdin haklı nedenle fesih sonucu iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek 10.000.000.USD’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, davacı ile davalı … Türkiye arasında 08.10.2003 tarihli sözleşme ile tek satıcılık ilişkisi kurulduğu, davalı … Almanya,…ve Norbert Klien’in akdin tarafı olmadığı, sözleşmede taraflardan birine iflas hukuku hükümlerinin uygulanmasının akdin haklı nedenle fesih edilmesine imkan sağladığı bu nedenle … Türkiye’nin akdi fesih etmesinin haklı nedene dayandığı, davalı … Türkiye’nin sözleşmede üzerine düşen reklam yapma edimini 06.04.2012 tarihli rapor doğrultusunda yerine getirmediği ve davacının pazar payının daralmasına neden olduğu bu eylemi ile davalının 21.825.471.27 USD zararına neden olduğu, akdin haklı feshi nedeniyle karşı davada avans olarak verilen 10.000.000 USD’nin … Türkiye’ye iadesi gerektiği gerekçesiyle asıl davada talep ile bağlı kalınarak 20.000.000 USD’nin davalı … Türkiye’den tahsiline, akdin haklı feshi nedeniyle 10.000.000 USD’nin …A.Ş’den tahsili ile … Türkiye’ye verilmesine, asıl davacı …A.Ş’nin … Türkiye’ye ilişkin diğer taleplerinin ve manevi tazminat isteminin reddine, davalılar … Almanya…ve … hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine, karar verilmiş, hüküm asıl davacı karşı davalı …A.Ş ve davalı karşı davacı … Türkiye vekillerince temyiz edilmiştir.
Yargılama sırasından önce Prof. Dr. …, …, …’dan oluşan bilirkişi kurulundan 11.03.2010 tarihli rapor alınmış, itiraz üzerine; Prof Dr. …, …, …’den oluşan bilirkişi heyetinden 21.02.2011 tarihli rapor alınmış ve yine itiraz üzerine Prof Dr. İ…., Dr. …, … …’ten 05.04.2012 tarihli rapor alınmış ise de rapora her iki taraf itiraz etmiştir.
Mahkemece 05.04.2012 tarihli rapor benimsenerek karar verilmiş olup, hüküm gerekçesinde davacının pazar payının daralmasında davalı tarafın reklam yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu nedenle kar kaybı zararının oluştuğu belirtilmektedir. Davalı yan bu rapora ve son rapora itirazlarında reklam yapma ediminin yerine getirildiğini bildirerek itiraz etmiş ve sunulan belgelerin yerinde incelenmesini istemiştir.
Belgelerin incelenmesi talebi yeni bir delil sunulması olmayıp mevcut delillerin değerlendirilmesini içerir.
Ayrıca alınan üç bilirkişi kurulu raporunu oluşturan heyetlerde, gerekçede belirtilen “reklam yapılmadığını” tespit edecek reklam konusunda uzman kişi veya kişilerin bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda inceleme yeterli olarak kabul edilemez, O halde mahkemece reklam ve reklamcılık hizmetinden anlayan kişi veya kişilerin de içinde bulunduğu yeni bir heyetten (gerekirse 5 kişi) oluşacak, asıl davacı ve karşı davalının tüm itirazlarını karşılayacak şekilde sunulan belgeler yerinde incelenmek suretiyle tamamlayıcı rapor alınarak ve uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davacı – karşı davalı …AŞ ve davalı- karşı davacı … Türkiye yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına vekilleri Yargıtay duruşmasında hazır bulunan …A.Ş ve … Türkiye yararına takdir edilen 900 TL duruşma vekalet ücretinin bir diğerinden alınıp yek diğerine ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine 26.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.