YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/6319
KARAR NO : 2010/9042
KARAR TARİHİ : 24.06.2010

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı … tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R

Kadastro sırasında … İlçesi, … Köyü 126 ada 1 parsel sayılı 2442.50 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak niteliğiyle davalı … tespit edilmiştir. Davacı … Yönetimi, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. … Kadastro Mahkemesi, yargılama sırasında çekişmeli taşınmazın bulunduğu … Köyünün İçişleri Bakanlığının 02.02.2008 tarihli kararı ile Amasya İli Taşova İlçesi Merkez Bucağına bağlandığı gerekçesi ile dosyanın yetkili Taşova Kadastro Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Taşova Kadastro Mahkemesi ise davanın kabulüne çekişmeli taşınmazın tespit tutanağının iptaliyle orman niteliği ile hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı … tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. İncelenen dosya kapsamından çekişmeli taşınmazın tespit tarihinde … İlçesi … Köyü çalışma alanında bulunduğu ve askı ilan işlemlerinin bu yerde yapıldığı; ancak, … Köyünün 02.02.2008 tarihinde İçişleri Bakanlığının kararı ile … Bucağına bağlandığı anlaşılmaktadır. 3402 sayılı Kadastro Yasası’nın 4/4 maddesinde “kadastro ekibi, kadastro çalışma alanı sınırının tespitinde il ve ilçelerin belediye sınırları ile köy sınırlarını dikkate alır. Bu sınırlar mahalle, belediye ve köy idari sınırları sayılmaz” hükmü mevcuttur. Maddenin açık anlatımına göre kadastro çalışma alanı sınırı idari sınır sayılmaz. Yetki, bir davaya hangi yerdeki görevli hukuk mahkemesi tarafından bakılacağını belirler. Her mahkemenin yargı yetkisi bir coğrafi bölge ile sınırlıdır, buna o mahkemenin yargı çevresi denir. Yargı çevresinin sınırları, idari teşkilat sınırlarına göre belirlenir.
3402 sayılı Kadastro Yasasının 26/son maddesinde; “Kadastro mahkemesinin yetkisi her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Bu yetkiyi bölgenin idari sınırları belli eder. … ilçe kurulup teşkilatlanarak faaliyete geçmesi hali hariç, idari kuruluşta yapılan değişiklik sebebiyle daha sonra başka bölgeye bağlanan taşınmaz mallara ilişkin uyuşmazlıklar, kadastroya başlama gününde yetkili olan kadastro mahkemesi tarafından karara bağlanır” hükmü mevcuttur. Öte yandan H.Y.U.Y.’nın 13. maddesi uyarınca da taşınmaz malların aynına ( mülkiyetine ) ilişkin davalar, taşınmaz malın bulunduğu idari sınır içerisindeki yer mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. Bu yetki kesin yetki olup, mahkemece re’ sen dikkate alınmalıdır. Hal böyle iken, açıklanan yasal düzenlemeler karşısında kadastro mahkemelerinin yer bakımından yetkisi kadastro tespit tutanağının düzenlendiği tarihteki bölge
idari sınırlarına göre tespit edilecektir. Çekişmeli taşınmaz kadastro tespit tutanağının düzenlendiği tarihte … İlçesi mülki (idari) sınırları içerisinde bulunduğuna göre eldeki davaya … Kadastro Mahkemesi bakmakla görevli ve yetkilidir. O halde, yerel mahkemece, yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulması isabetsizdir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına 24/06/2010 günü oybirliği ile karar verildi.