YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/4956
KARAR NO : 2008/13993
KARAR TARİHİ : 24.11.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVACI-DAVALI : …
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı (karşı davacı) avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı 1.1.2005 tarihli sözleşme ile pilot olarak görev yapan davalının, 5.7.2005 tarihli ihtarı ile … akdini 18.7.2005 tarihinden itibaren feshettiğini, davalı ile imzalanan sözleşme gereğince davalının bu durumda sözleşme süresinin geriye kalan her ayı için, aylık ücretinin yarısı kadar cezai şart olmak üzere toplam 15.106 Euro tazminat ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 3.500 Euro cezai şart tazminatının, haksız fesih tarihi olan 5.7.2005 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının bir yıllık döviz mevduat hesabına uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, … akdini haklı nedenlerle feshettiğini, tazminat ödemekle yükümlü olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiş, karşı davasında da fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, sözleşmenin kalan süresince elde edilecek menfaat kadar 27.638 Euro, kullandırılmayan 20 günlük yıllık izin ücreti 3.432 Euro, ödenmeyen 19 günlük işlemiş aylık ücreti 3.261 Euro ki, toplam 34.331 Euro karşılığı 56.402,00 YTL’nın fesih tarihi olan 18.7.2005 tarihinden itibaren işleyecek enyüksek mevduat faiz oranı üzerinden davacı-karşı davalıdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı-karşı davacı tarafıhdan temyiz edilmiştir.
2008/4956-13993
1-Dava, sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasına davalı maddi tazminat istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı feshinin haklı nedenlerle yapılıp yapılmadığı hususunda toplanmaktadır. Davalının davacı şirkette 1.5.2004 tarihinde çalışmaya başladığı 1.1.2005 tarihli sözleşme ile de bir yıl süre ile pilot olarak hizmet vermesine ilişkin sözleşmenin davalı tarafından 18.7.2005 tarihi itibariyle tek taraflı feshedildiği anlaşılmaktadır.
Davalı fesih ihtarında ve davaya karşı verdiği cevap ile karşı davasında, davacının sözleşmeye aykırı davrandığını havacılık kurallarına uygun çalıştırılmadığını, azami uçuş sürelerine uyulmadığını, maaş ve tazminatlarının ödenmediğini, … sigortasının yapılmadığını, … sigortasının ise geç yaptırılıp fesih tarihinden önce sonlandırıldığını belirtmiş, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda havacılık kurallarına uyulmadan uçuş yaptırıldığına dair dosyada delil olmadığı, … sigortasının davalının ödeme yaptığı takdirde yapılacağı, … sigortasının geç yaptırılmasına, aylık ücretlerin geç ödenmesine davalının uzun süre sessiz kalmak suretiyle muvafakat verdiğini, davalının sözleşmeyi tek taraflı feshinde haksız olduğu, o nedenle davalının sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tazminatı 15.106 Euroyu ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiş ve mahkemece taleple bağlı kalınarak 3.500 Euronun davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Oysa, davalı taraf bilirkişi raporuna itiraz etmiş olup, sözleşmenin 5/9.maddesine göre davacı işverenin davalı pilota … yapmayı taahüt ettiği, … sigortasının da 25.4.2005 tarihinde yaptırılıp, 18.7.2005 fesih tarihinden önce 5.7.2005 tarihinde işten ayrılışını yaparak … sigortasınada son vermiştir. Davalı 1.1.2005 tarihinden 25.4.2005 tarihine kadar … sigortasız çalıştırılmış, ayrıca … hiç yaptırılmamıştır. Davalının sözleşmeyi fesih sebebi bunlar olduğu gibi, uçuş limitlerinin aşılması, havacılık kurallarının ihlal edilmesi ile ilgili, … kanunu hükümlerine göre usulsüz uygulamalara çözüm aradığı ve sessiz kalmayıp, muvafakat etmediği, dosyaya intikal eden davalının sürekli davacı yönetime yazmış olduğu yazışmalardan anlaşılmaktadır. B.K. 344. maddesine göre “muhik sebeplerden dolayı gerek davalı pilot (işçi), gerekse … sahibi bir ihtara lüzum olmaksızın her vakit akdi feshedebilir. Ahlaka ilişkin sebeplerden veya iyiniyet kaideleri noktasında iki taraftan birinin sözleşmeyi uygulamamakta haklı gösteren her hal, haklı bir sebep teşkil eder.” Bu durumda mahkemece, davalının sözleşmeyi tek taraflı feshinde haklı olduğu kabul edilerek, aralarında tecrübeli bir kaptan pilotun da bulunacağı bilirkişi kurulundan, bu sözleşme hükümlerine ve kanundan doğan hükümlere göre davalının isteyebileceği tazminatın belirlenmesi için rapor alınarak sonucuna uygun bir karar
2008/4956-13993
verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-Kabul şekli bakımından da, taraflar arasındaki sözleşmenin 5/d maddesinde davalı pilotun sözleşmeyi erken feshi halinde ödemesi kararlaştırılan tazminat cezai şart niteliğindedir.
Borçlar Kanunu’nun 161/son maddesi hükmü uyarınca hakim, fahiş bulduğu cezai şartı indirmekle yükümlüdür. Bu hüküm, emredici niteliktedir. Ve hakime, taraflarca ileri sürülmese bile, cezai şart miktarının fahiş olup olmadığını resen değerlendirme ve fahiş bulduğu takdirde ondan indirim yapma görevini yüklemektedir. Mahkemece, davacının talep ettiği tazminatın fahiş olup olmadığı ve indirim gerekip gerekmediğinin kararda tartışılmamış olması da usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 24.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.