YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/20916
KARAR NO : 2012/23672
KARAR TARİHİ : 19.10.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili; davacının şirketin … akaryakıt taşıma Derince operasyonunda karayolu taşıma operatörü olduğunu, davalı işverenin taşıma yapan bir aracı filodan çıkarması sebebi ile 17.10.2011 tarihli ihtarname ile davacının iş sözleşmesini feshederek kıdem ve ihbar tazminatlarını ödediğini, davacı ile birlikte seçtikleri üç kişiden sadece bir tanesinin söz konusu araçta çalıştığını ve davacının çalıştığı aracın halen çalışan filoya dahil bir araç olduğunu ve işten çıkartılan işçilerin seçiminde alınan kriterlerin belirlenmediği gibi en kıdemli işçi olmasına rağmen davacının işten çıkartıldığını, oysa ki işyerinde bir kaç ay önce yeni alımlar yapıldığını, her üç işçi için Kocaeli’nden İstanbul’a servis aracı tahsis etmek zorunda kalan işverenin işçi maliyetini düşürmek için davacının ve diğer iki arkadaşının iş sözleşmesini feshettiğini belirterek haksız feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine, boşta geçen süreler için dört aylık maaşından az olmamak üzere dört aylık ücret tutarında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili; davalı şirketin … akaryakıt taşıma işini yaptığını, … ile şirket arasında yapılan sözleşme gereği operasyonda yer alacak sürücülerin nitelikleri sayısı çalışma şekilleri ve sürücülerin alacağı eğitimlerin davalı tarafından birlikte belirlendiğini ancak operasyonel verimsizliğin maliyetinin … tarafından karşılanmak zorunda olduğu için onların öneri ve taleplerinin de kararda etkili olduğunu, bu doğrultuda … tarafından maliyetler ve performans gerekçe gösterilerek operasyondaki araçlardan bir tanesinin operasyondan çıkartılmasına karar verildiğini, gerek karayolları mevzuatı, gerekse …’nin talepleri doğrultusunda her araç için üç adet istihdam edildiğinden, söz konusu aracın operasyondan çıkartıldığı için de üç sürücünün iş sözleşmesinin feshedilmek durumunda kaldığını, işçi çıkarmadaki temel amaç filonun küçültülmesi ve maliyetlerin düşürülmesi olduğundan çıkartılan işçilerin de bu doğrultuda seçildiğini, işletmesel kararların yargı denetimi dışında olduğunu kaldı ki yapılan feshin keyfi bir fesih olmadığı gibi zorunluluktan kaynaklandığını, davacının şirket bünyesinde başka bir birimde görev yapabileceği başka bir yerin de olmadığını belirterek tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun’un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara … açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda; davacının davalı işyerinde 01.10.2009 tarihinde çalışmaya başladığı 17.10.2011 tarihli iş sözleşmesi fesih bildiriminde şirketin … akaryakıt taşıma operasyonunda 01.10.2009 tarihinden bu yana karayolu taşıma operatörü olarak görev yaptığı ve müşterileri olan ve hizmet verdikleri … şirketinin aldığı karar doğrultusunda taşıma yaptıkları bir aracı filodan çıkarmak zorunluluğu doğduğu ve bir araç için üç tane sürücü istihdam edildiği belirtilerek açıklanan sebeplerden dolayı iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. 18. 19. maddeleri uyarınca tüm kanuni hakları ödenerek ve geçerli sebeplerle 17.10.2011 tarihi itibari ile feshedildiği, davalı ile … Şirketi arasında yapılmış olan 01.10.2009 tarihli hizmet alım sözleşmesinin dosya içinde mevcut olduğu ve anlaşma konusunun taşıyıcının ek bir de yer alan haritada çizili Çekmece, Körfez, Gemlik, Kırıkkale, … …, Antalya sınırları içinde yer alan istasyonlara yapılacak ikmaller ile bölge sınırlaması olmaksızın … tarafından bildirilecek bayi, müşteri, depo veya terminallere akaryakıt ürünlerini ikmal etmesi ve iş bu anlaşmada eklerinde yer alan şart ve hükümlere uygun olarak taşıma hizmeti verilmesi hususunda anlaştıklarının belirtildiği, … kara taşımacılık operasyonları ile … Lojistik A.Ş.’nin organizasyon şemasının yer aldığı ve 22.09.2011 tarihli … Derince bölgesinde iş hacminin azalması ve buna paralel olarak araç ve sürücü eksiltilmesi konulu yazıda …’nin 12.09.2011 tarihli e-postası dikkate alınarak … Derince bölgesi operasyonundan bir aracın eksiltilmesi ve bölgede üç vardiya halinde çalışıldığından ve bir araç üç sürücü tarafından kullanıldığı için bir araca karşılık gelen üç sürücünün işten çıkarılması yönünde karar verildiği ve işten çıkarılacak sürücülerin seçiminde operasyon maliyetlerinin düşürülmesinin esas alınacağı ve halen İstanbul’da ikamet eden servis ile Derince’deki garaja gidip gelmeleri sağlanan ve bu sebeple uzak mesafe için ekstra servis maliyetine de katlanılmak zorunda olunulan …, … ve …’nin tüm kanuni hakları ödenerek iş akitlerinin feshedilmesine karar verilmiş olduğu ve kararın altında … Lojistik A.Ş. kaşesi ile yönetim kurulu üye ve direktörünün imzalarının bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı işverenin yönetim hakkı kapsamında iş hacminde kısmi küçülmeye gittiği, bu sebeple oluşan istihdam fazlalığının tasfiyesinde tutarsızlık bulunmadığından yapılan fesih geçerli sebebe dayanmaktadır. Bu sebeple davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20/3. maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Davanın REDDİNE,
3.Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4.Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 57,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6.Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 19.10.2012 gününde oy birliği ile karar verildi.