YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/10590
KARAR NO : 2007/15283
KARAR TARİHİ : 13.12.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
Davacı davalıya ait takside ücretli şoför olarak çalışırken haksız olarak işten çıkarılması nedeniyle, çalıştığı 1.4.1999 ila 15.2.2003 tarihleri arasındaki oluşan fazla çalışma ücreti,ihbar tazminatı,kıdem tazminatından oluşan alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı,davacının ücretli değil kendi nam ve hesabına çalıştığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 2.669 YTL 4 yıllık fazla mesai ve 14 günlük ihbar tazminatı alacağının tahsiline karar verilmiş,hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacının davalıya ait takside 1.4.1999 ila 15.2.2003 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığı ve bilahare işten çıkarıldığı hususları taraflar arasında ihtilaflı değildir.Davacı aylık 600 YTL ücretle çalışırken işten çıkarıldığından bahisle kıdem tazminatı,ihbar tazminatı,fazla mesai ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiş ise de; davalının savunması ve yargılama sırasında dinlenen tanık beyanlarıyla davacının ücretli olarak çalışmadığı,günde 12’şer saat olmak üzere iki şoför olarak kendi nam ve hesaplarına çalıştıkları, günde ortalama 35 YTL nin her koşul ve şart altında davalıya kira olarak ödenip üzerinin davacıya kaldığı, aracın masraflarının da davacıya ait olduğu anlaşılmış, davacı da bu hususları doğrulamıştır. … mahkemesine açılan davada davalının bu taksiden başka işlettiği aracı ve işyeri olmadığı, faaliyetinin bu koşullar altında 507 sayılı yasa hükümleri çerçevesinde sayılması
nedeniyle … mahkemesinin görevli olmadığı genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş,bu karar 9.Hukuk Dairesince de onanarak kesinleşmiştir.Genel mahkemede devam edilen yargılamada yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının Borçlar Kanununa uygun fazla çalışması olmadığı ancak 1953 tarihli TBMM kararına göre haftada 48 saati geçen çalışmanın fazla mesai olarak sayılarak ücretlendirilmesi gerektiğine ilişkin karar uyarınca haftada 12 saat fazla mesai yaptığının kabulü ile 2.336,18 YTL fazla mesai ücreti ile 14 günlük ihbar tazminatı olarak 332,82 YTL alacağının oluştuğu belirtilmiş,mahkemece bu rapor esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya kapsamından davacının davalıya ait taksiyi günde 12 saat çalıştırarak, elde ettiği günlük kazancından (çalışmasa veya kazanamasa dahi) 35 YTL yi davalıya günlük olarak ödediği, kalan 25 YTL nin ortalama bakiye kazancı olduğu,aracın tüm masraflarının davacıya ait olduğu bu suretle davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı anlaşılmakta olup, taraflar arasındaki ilişkinin Borçlar Kanunun çerçevesinde hizmet sözleşmesi olarak kabulüne imkan yoktur.Taraflar arasındaki hukuki ilişki davalıya ait taksinin davacı tarafından kiralanarak günde en fazla 12 saat çalıştırılması ,günlük kazançtan 35 YTL davalıya kira ödenmesi ve davacının kendi nam ve hesabına çalışması şeklinde yürüyen kira sözleşmesi niteliğindedir.Borçlar Kanunu hükümlerine göre,bu kira sözleşmesi nedeniyle davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı,dolayısı ile fazla mesaisi alacağının ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığının kabulü gerekir.Haftada 48 saati aşan çalışmanın fazla mesai olarak sayılıp ücretlendirilmesi gerektiğine ilişkin 1953 tarihli TBMM kararının dava konusu olayda uygulanması imkanı yoktur.Açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne ilişkin karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden tarafa iadesine, 13.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.