YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6834
KARAR NO : 2022/7495
KARAR TARİHİ : 14.11.2022

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında davanın kabulüne ilişkin verilen karar, süresi içinde davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı, çekişmeli 119 ada 55 parseldeki taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına ham toprak vasfında tespit gördüğünü, bu arazinin 1980 yılında müteveffa babası … tarafından satın alındığını ve bu tarihten itibaren babası ve varisleri tarafından zilyet edildiğini, bu sebeple Hazine adına kayıtlı tapunun iptali ile müteveffa babası …’nın mirasçıları adına verasetteki payları oranında tesciline karar verilmesini talep etmiş, yargılama esnasında müteveffa …’nın mirasçılarının tamamının davaya muvafakatı alınmıştır.
II. CEVAP
Davalı Hazine, çekişmeli taşınmazların üzerinde davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 29.01.2015 tarihli ve 2013/27 Esas, 2015/43 Karar sayılı kararıyla, davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 119 ada 55 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline ve tarla vasfı ile davacıların murisi … mirasçıları adına veraset ilamındaki yasal pay oranlarında tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
1.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 07.12.2017 tarihli ve 2015/18735 Esas, 2017/8642 Karar sayılı kararıyla; “…tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının temin edilerek mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, bir jeodezi ve fotogrametri uzmanı ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişisi kurulu ile keşif icra edilmesi, hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere inceleme yaptırılması, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tarıma elverişli olup olmadığı konusunda ayrıntılı rapor alınması” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
3. Mahkemece Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 21.01.2020 tarihli ve 2018/57 Esas, 2020/17 Karar sayılı kararıyla, davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 119 ada 55 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline ve tarla vasfı ile davacı … adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.
5. Temyiz Nedenleri
Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde, çekişmeli 119 ada 55 parsel sayılı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu ve davacılar lehine iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
6. Gerekçe
6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi sebeplere dayalı tapu iptali ve tescil davasıdır.
Kadastro sonucu; Irmakyanı köyü çalışma alanında bulunan 119 ada 55 parsel sayılı 499,40 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
6.2. İlgili Hukuk
6.2.1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.”
6.2.2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi, “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”
6.2.3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.’’
6.2.4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesi;
“(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.
(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır” hükümlerini içermektedir.
6.3. Değerlendirme
Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Hazine temsilcisinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesi hükmü gereğince hakim, kural olarak tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır. Ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.
Somut olayda, HMK’nın 26. maddesi ve doğru sicil oluşturma ilkesi uyarınca çekişmeli taşınmaz yönünden davacının talebinin taşınmazın muris … terekesine döndürülmesi istemli olduğu göz ardı edilerek tapu kaydının iptali ile taşınmazın yalnızca davacı adına tesciline dair hüküm kurulması isabetsizdir. Ne var ki; bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
V. SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle; hükmün (2) numaralı bendinin hüküm yerinden çıkartılarak yerine “2-Maliye Hazinesi adına ham toprak vasfı ile 499,40 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı bulunan Artvin ili ….. ilçesi …. köyü 119 ada 55 parsel sayılı taşınmazın TAPU KAYDININ İPTALİ İLE muris …’nin (T.C.No: …..) Yusufeli Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.02.2013 tarihli 2013/50 Esas, 2013/56 Karar sayılı veraset ilamındaki mirasçıları adına payları oranında TAPUYA KAYIT VE TESCİLİNE” cümlesinin eklenmesine, hükmün ve gerekçesinin düzeltilmiş bu şekliyle 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 438/7. maddesi gereğince DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyize gelen davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 14/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.