YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/20100
KARAR NO : 2012/19882
KARAR TARİHİ : 13.11.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Kanun’dan yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 2926 sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ve 5510 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmadan yaralandırılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm dosya kapsamındaki belgelere uygun bulunmamaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da, 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasa’nın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğü, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan davacının 1.4.1997-30.4.2002 tarihleri arasında tarım … sigortalılığının ve 5510 sayılı Kanun’un af hükümlerinden yaralanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş. Karar Dairemizin 2011/2905E-2127 K sayılı ve 13.03.2011 tarihli ilamı ile davacının 01.04.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı sayılması doğru ise de tarımsal faaliyetinin kanıtlanamadığı ve tevkifat yoluyla yapılan prim kesintisi veya ürün teslimine dair belge bulunmayan 01.01.1998-30.04.2002 tarihleri arasında yönelik talep yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmadan sonuca gidilmiş olması isabetsiz olduğundan bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmuş ancak bu sefer davacının 01.04.1997-01.03.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun’a tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Kanun’un af hükümlerinden yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Dairemizin önceki bozma kararında belirtildiği üzere; davacının 01.04.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı sayılması doğru ise de Yasa’nın aradığı tarımsal üretimin kanıtlanamadığı 01.01.1998-01.03.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun’a tabi tarım … sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Kanun’un af hükümlerinden yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.